Kitap
11. Bisikletli sokağı
Bisiklet yolu, bisikletlilerin en öncelikli yol kullanıcısı olduğu caddedir. Motorlu araçlar girebilir ancak bisikletlileri sollamaya izin verilmez. Genellikle yerleşim veya şehir içi bölgelerde güvenli bisiklet sürüşünü teşvik etmek için bulunur.
- Bisikletliler önceliklidir - Bisikletliler şeridin tamamını kullanabilir.
- Arabalar misafir - Sürücüler, geçmenin güvenli olduğundan emin olana kadar bisikletlilerin arkasında kalmalıdır.
- Hız sınırlı - Genellikle en fazla 30 km/s (20 mil/s) veya daha düşük.
- Korna çalmak veya agresif sürüş yasak - Arabalar bisikletlilere saygı göstermelidir.
- Bisikletliler yan yana gidebilir - Arabalara yol vermek zorunda değiller.
- Üzerinde "Bisiklet Yolu" gibi yazılar veya yerel versiyonları olan tabelalar:
- “Fahrradstraße” (Almanya).
- “Rue Cyclable” (Fransa).
- “Fietsstraat” (Hollanda).
Sign indicating a cyclist street. (Wolfurt, Austria) © Wikimedia.org/Franzfoto, CC BY-SA
12. Yaya bölgesi
Yaya bölgesi, sadece yayalara (ve bazen belirli saatlerde teslimat araçlarına) izin verilen, araç ve motosiklet trafiğinin olmadığı bir alandır. Şehir ya da kasaba içinde güvenli ve rahat yürüyüş, alışveriş veya dinlenme için tasarlanmış bir bölgedir.
- Otomobil veya motosiklet giremez.
- Bisikletlilere yerel kurallara bağlı olarak izin verilebilir (genellikle yürüme hızında).
- Bazen teslimat araçlarına belirli saatlerde izin verilir.
- Genellikle şu yerlerde bulunur: şehir merkezleri, alışveriş caddeleri, turistik alanlar ve okullar ya da parkların yakınında.
© Wikimedia.org/Sebastian Wallroth, CC BY
13. Tek yönlü trafik
Tek yönlü trafik, yalnızca bir yönde hareket eden trafiği ifade eder. Tek yönlü bir sokak, ya sadece tek yönlü trafiğe izin veren ya da araçların sadece bir yönde gitmesini sağlayacak şekilde tasarlanmış bir caddedir. Tek yönlü cadde ve sokaklar, genellikle karşıdan gelen trafik olmaması veya dönüşlerde karşıya geçmek zorunda kalınmaması sayesinde trafik akışını artırır.
- Yönlü Akış - Araçlar yalnızca tek yönde gidebilir.
- Trafik Levhaları ve Çizgileri - Genellikle ok işaretiyle gösterilen tek yön levhaları, trafik akış yönünü belirtmek için yerleştirilir.
- Trafik kuralları - Sürücüler belirtilen yönde gitmeli ve trafik akışının tersine gitmeleri yasaktır.
- Kavşak Kuralları - Kavşaklarda, trafik sinyalleri veya tabelalar tek yönlü yola başka bir yönden girip giremeyeceğinizi de gösterir.
- Park – Bu yollarda tek yönlü park kurallarına dikkat edin, park izni yalnızca belirli yönlerde verilebilir.
- U dönüşü yasaktır - U dönüşleri genellikle tek yönlü yollarda yasaktır.
- Kavşaklarda Dikkatli Olun - Yanlışlıkla tek yönlü bir yola ters yönden girmediğinizden emin olun.
© Wikimedia.org/Kiwi63, CC BY-SA
14. Rıhtım
Rıhtım uyarısı, rıhtım veya yanaşma alanlarında, su kenarı, yanaşma işlemleri veya gemi hareketlerine bağlı olası tehlikeler konusunda insanları uyarmak için kullanılan bir tabeladır. Genellikle rıhtımda yayalar, çalışanlar ve gemilerin güvenliği için yerleştirilir.
- Güvenlik Uyarıları - Kişilere kaygan zeminler, hareketli gemiler veya yüksek dalgalar gibi belirli riskler hakkında bilgi verir.
- Tehlike Tanımlama - Bazı işaretler, insanları düşük görüş koşulları, hızlı akıntılar veya korumasız kenarlar konusunda uyarabilir.
- Görüş - İskele, rıhtım veya su kenarındaki tehlikelere karşı insanları uyarmak için net ve görünür uyarılar sağlar.
© Wikimedia.org/Herzi Pinki, CC BY-SA
15. Yokuş
Eğim, bir yüzeyin (yol, tepe veya patika gibi) yukarıya ya da aşağıya olan açısını ifade eder. Zeminin dikliğini gösterir. Eğimli yollarda sürüş, hem araç hem de sürücü için güvenlik açısından özel dikkat gerektirir. Yokuş yukarı ve yokuş aşağı sürüşte nelere dikkat edilmeli:
- Yokuş yukarı sürüş:
- Daha Düşük Vitese Geçin - Manuel araç kullanıyorsanız, araca yeterli güç sağlamak için daha düşük vitese (örneğin 2. veya 3. vites) geçin.
- Sabir Hızda İlerleyin - Hızınızı sabit tutun. Motoru fazla zorlamayın, ancak aracın çok yavaşlamasına da izin vermeyin.
- Yokuş aşağı sürüş:
- Daha Düşük Vites Kullanın - Yokuş aşağı sürerken (manuel araçlarda) her zaman daha düşük bir vitese geçin. Bu, hızınızı düşürmek için motorun aracı yavaşlatmasını sağlar, tamamen frenlere bağlı kalmazsınız.
- Aşırı Fren Yapmaktan Kaçının - Yokuş aşağı çok sert veya sık fren yaparsanız, frenler aşırı ısınabilir ve fren arızasına yol açabilir. Bunun yerine motor freniyle yavaşlayın.
16. Otobüs şeridi
Otobüs şeridi, bir yol veya caddede sadece otobüslere ayrılmış özel bir şerittir. Bu şeritler, otobüslerin daha verimli seyahat etmesini, trafik sıkışıklığından kaçınmasını ve zamanında hareket ederek hızlı toplu taşıma hizmeti sağlamasını kolaylaştırır. Genellikle yolculuk sırasında araçların duraklamasını engellemeden, yolcuların alınabilmesi için otobüs duraklarının yanında bulunur.
- Yalnızca Otobüsler İçin - Otobüs şeritleri genellikle sadece otobüslere ait olduklarını gösteren tabelalar ve yol çizgileriyle işaretlenir.
- Trafik Sıkışıklığını Azaltır - Otobüslere özel şeritler, otobüslerin normal trafikte sıkışmasını önler.
- Paylaşılabilir - Bazı durumlarda, otobüs şeritleri belirli saatlerde (örneğin taksiler, bisikletler veya yoğun saatler dışında özel araçlar) diğer araçlarla paylaşılabilir, ancak genellikle yoğun saatlerde otobüslere ayrılmıştır.
- Açıkça Belirtilmiş - Otobüs şeritleri genellikle amacını ve kullanım saatlerini belirten özel tabelalar veya yol çizgisiyle işaretlenir.
Lane for buses on working days between 5:30 and 9:00 with a towing sign. (Linz, Austria) © Wikimedia.org/Linie29, CC BY-SA
17. Otobüs durağı
Otobüs durağı, yolcuların bir otobüse binip inebileceği, otobüs güzergahı üzerinde özel olarak belirlenmiş bir noktadır. Genellikle işaret veya durak barınağıyla gösterilen, güzergah boyunca belli aralıklarla bulunan ve insanların otobüsü beklediği sabit bir noktadır.
- Tabela - Otobüs durakları genellikle otobüs şirketinin logosu, güzergah numarası ve durak adının yer aldığı tabelalarla belirtilir.
- Durağın bazıları, yolcuların beklerken hava koşullarından korunmaları ve rahat etmeleri için durak veya banklara sahiptir.
- Sefer Bilgileri - Birçok otobüs durağında otobüs saatleri, güzergâhlar ve diğer ilgili bilgilerin yer aldığı bilgi panoları bulunur.
- Erişilebilirlik - Otobüs durakları genellikle engelliler için erişilebilir olacak şekilde tasarlanır, alçak platformlar veya rampalarla kolay binme imkanı sağlar.
A bus stop. (Austria) © Wikimedia.org/Armin Ademovic, CC BY-SA
18. Çıkmaz sokak
Çıkmaz sokak (diğer adıyla cul-de-sac), sonunda çıkışı veya bağlantısı olmayan bir yol veya sokaktır. Tek yönlü olup, kapalı bir alana veya dönüş yerine çıkar ve araçların aynı yönde devam edemeyip geri dönmesi gerekir.
- Transit Geçişine Kapalı - Çıkmaz sokaklar başka bir yola geçişe izin vermez. Yol bir noktada veya araçların geri dönmesi gereken dairesel bir alanda sona erer.
- Dönüş Alanı - Çok sayıda çıkmaz sokakta, araçların kolayca dönebileceği bir dönüş dairesi veya dönel alan bulunur.
- Genellikle Konut - Çıkmaz sokaklar çoğunlukla yerleşim bölgelerinde bulunur, daha sakin bir ortam sunar ve geçiş trafiği olmaz.
- Cadde Tabelası - Böyle yolların başında genellikle bir çıkmaz sokak tabelası yer alır ve sürücülere yolun ileride bir yere gitmediğini belirtir.
A dead end. (Oberstern, Austria) © Wikimedia.org/Naturpuur, CC BY-SA
19. Dur işareti
Dur işareti, sürücülerin bir kavşakta veya yaya geçidinde tamamen durmasını, diğer araç ve yayaları kontrol etmesini ve yalnızca güvenli olduğunda devam etmesini bildiren trafik işaretidir.
- Şekil - Dur tabelası sekizgen (sekiz köşeli) şeklindedir ve kolayca tanınır.
- Renk - Genellikle kırmızıdır ve üzerinde 'DUR' yazan beyaz harflerle bulunur.
- Yerleştirme - Dur işaretleri genellikle farklı yönlerden gelen trafiğin çarpışmaları önlemek için geçmesi veya durması gereken kavşaklara konur.
- Tamamen durun – Sadece yavaşlamayın; tam duruş yapın.
- Geçiş hakkı verin – Geçiş önceliği olan araç ya da yayalara öncelik tanıyın.
- Sola, sağa ve tekrar sola bakın – Geçmenin güvenli olduğundan emin olun.
- Kavşağı kapatmayın – Durdıktan sonra diğer araçların geçişini engellemediğinizden emin olun.
20. Yol ver
"Yol Ver" demek, diğer yol kullanıcılarına geçiş önceliği vermek için yavaşlamanız veya durmanız gerektiği anlamına gelir. Bazı ülkelerde (ör. ABD) "Yield" ile aynıdır. Bir Yol Ver tabelası şöyle görünür: Ters çevrilmiş bir üçgen. Genellikle kırmızı ve beyaz, üzerinde "Yol Ver" veya "Yield" yazar.
- Yaklaştıkça yavaşlayın.
- Diğer yönlerden gelen trafiği kontrol et.
- Önceliği olan araç veya yayalara ilk geçiş hakkını verin.
- Ancak güvenliyse devam edin.
A give way sign. (Salzburg, Austria) © Wikimedia.org/Ralf_Roletschek, CC BY-SA AT
Trafik kuralları