Trafik işaretleriBosna-Hersek
Trafik kuralları
Bosna-Hersek
51. Van tipi araç
Bir van tipi araç, genellikle mal, ekipman veya yolcu taşımak için kullanılan kapalı gövdeli motorlu araçtır. Bu araçlar küçük teslimat araçlarından daha büyük ticari araçlara kadar değişir ve yük alanı, yolcu koltukları veya her ikisinin birleşimiyle donatılabilir.
Van tipi araçlar boyut, ağırlık ve kullanım amacı açısından önemli ölçüde farklılık gösterdiğinden, her ülkedeki sınıflandırmalarına bağlı olarak farklı sürücü belgesi, hız, park veya yol erişimi kuralları uygulanabilir.
52. Rekreasyon aracı
Bir rekreasyon aracı (RV), seyahat, dinlenme ve geçici konaklama için tasarlanmış veya uyarlanmış araçtır. Terim motorlu karavanları, kamp araçlarını ve daha geniş kullanımda çekilebilir karavan veya kamp römorklarını kapsayabilir.
Bu araçlarda uyuma, oturma, yemek pişirme, depolama ve sıhhi tesisler bulunabilir. Hukuki sınıflandırmaları, sürücü belgesi şartları, park kuralları ve izin verilen boyut veya ağırlıkları ülkeye göre değişir.
53. Skuter
Bir skuter, genellikle alçak geçişli şasi, sürücü için platform veya ayaklıklar ve nispeten küçük tekerleklerle karakterize edilen iki tekerlekli motorlu araçtır. Skuterler benzinli veya elektrikli olabilir ve düşük hızlı mopedlerden hukuken motosiklet olarak sınıflandırılan daha güçlü araçlara kadar değişebilir.
Bir skutere uygulanan trafik kuralları esas olarak azami hızına, gücüne, motor hacmine ve hukuki araç kategorisine bağlıdır. Bu nedenle kask, sürücü belgesi, tescil ve yoldaki konum şartları ülkeye ve skuter türüne göre değişir.
54. Trikke
Bir Trikke, bir ön ve iki arka tekerleği bulunan, ayakta kullanılan üç tekerlekli kişisel hareketlilik aracıdır. Sürücü tekerlekler arasındaki platformlarda durur ve gidonla yön verir. Modele bağlı olarak hareket, sürücünün vücut hareketiyle veya elektrik motoruyla sağlanabilir.
Trikke araçları, sürücünün vücut ağırlığını değiştirerek dönmesini ve manevra yapmasını sağlayan ayırt edici yatabilen veya eğimli bir şasi kullanır. Uygulanan trafik kuralları aracın motorlu olup olmamasına ve teknik özelliklerine bağlıdır.
55. Kişisel ulaşım aracı
Bir kişisel ulaşım aracı, bir kişiyi nispeten kısa mesafelerde taşımak üzere tasarlanmış kompakt cihazdır. Ayakla itilen skuterler, elektrikli skuterler, kaykaylar, kendini dengeleyen cihazlar ve hareketlilik araçları buna örnek olabilir.
Kişisel ulaşım araçları kullanıcının kendi gücüyle veya elektrik motoruyla çalışabilir. Hukuki sınıflandırmaları, azami hızları, asgari kullanım yaşları ve yolda izin verilen yerleri ülkeye göre değişir; bu nedenle kullanıcılar yerel trafik işaretlerine ve düzenlemelerine uymalıdır.
56. Kaykay
Bir kaykay, tekerlekler üzerine monte edilmiş küçük bir tahtadır; kullanıcı tahtanın üzerinde ayakta durur ve yere ayağıyla iterek veya yerçekiminden yararlanarak hareket eder. Kaykaylar genellikle eğlence, spor ve kısa mesafeli kişisel ulaşım için kullanılır.
Kaykay kullanıcıları kontrolü korumalı, yayalara ve trafiğe dikkat etmeli ve hızlarını çevre koşullarına göre ayarlamalıdır. Kaykayların nerelerde kullanılabileceği ve hangi trafik kurallarının geçerli olduğu ülkeye göre değişir.
57. Segway
Bir Segway, ayakta duran sürücünün vücut konumunu değiştirerek hareket etmesini sağlayan ve aracın elektronik dengeleme sistemiyle dengesini koruyan, kendi kendini dengeleyen elektrikli kişisel ulaşım aracıdır. Klasik Segway Personal Transporter iki tekerleklidir ve gidon veya direksiyon mekanizmasıyla kontrol edilir.
Segway araçları kişisel ulaşım, turizm, güvenlik ve diğer kısa mesafeli yolculuklar için kullanılır. Hukuki statüleri ve nerelerde kullanılabilecekleri, kişisel hareketlilik cihazlarını düzenleyen ulusal trafik kurallarına bağlıdır.
58. Ayaklı skuter
Bir ayaklı skuter, dar bir platformu, iki veya daha fazla tekerleği ve gidonu bulunan kişisel hareketlilik aracıdır. Motorsuz bir ayaklı skuter bir ayağın yere itilmesiyle hareket ederken elektrikli skuter hareket için elektrik motoru kullanır.
Ayaklı skuterler genellikle eğlence ve kısa mesafeli yolculuklar için kullanılır. Nerelerde kullanılabilecekleri ve hangi trafik kurallarının geçerli olduğu skutere motor takılı olup olmadığına ve hukuki sınıflandırmasına bağlıdır.
59. Paten
Paten, kişinin düz bir yüzey üzerinde kayarak hareket etmesini sağlayan tekerlekli ayakkabılardır. Geleneksel patenlerde genellikle ikişerli iki sıra hâlinde dört tekerlek bulunurken inline patenlerde tekerlekler tek sıra hâlinde dizilir.
Paten kullananlar kontrolü korumalı, hızlarını çevre koşullarına göre ayarlamalı ve yayalara, bisikletlilere, araçlara ve bozuk yüzeylere dikkat etmelidir. Paten kullanımına nerelerde izin verildiği ve hangi trafik kurallarının geçerli olduğu ülkeye göre değişir.
60. Postacı
Bir postacı veya posta çalışanı, mektupları, paketleri ve diğer posta gönderilerini toplayan, taşıyan veya teslim eden kişidir. Posta çalışanları teslimat güzergâhlarını tamamlarken yürüyebilir veya bisiklet, van, motosiklet ya da başka araçlar kullanabilir.
Yolların yakınında çalışırken posta çalışanları nasıl seyahat ettiklerine göre yayalara, bisikletlilere veya sürücülere uygulanan trafik kurallarına uymalıdır. Diğer yol kullanıcıları, posta çalışanlarının sık sık durabileceği, yolu geçebileceği veya araçlara binip inebileceği yerlerde dikkatli olmalıdır.
61. Otostopçu
Bir otostopçu, yol kenarında veya başka uygun bir yerde bekleyerek geçen sürücülerden hedefi yönünde ücretsiz yolculuk isteyen kişidir. Otostop gayriresmî bir ulaşım şeklidir ve ulusal ve yerel trafik kurallarına bağlı olarak farklı yerlerde izinli, kısıtlı veya yasak olabilir.
Otostopçular hareket hâlindeki trafikten uzakta, güvenli ve hukuken izin verilen bir yerde beklemeli ve trafiği engelledikleri veya araçları tehlikeli bir yerde durmaya teşvik ettikleri yerde durmamalıdır.
62. Küçük çocuk
Bir küçük çocuk, bebeklik dönemini geçmiş ancak yollar ve araçlar çevresinde hâlâ yakın gözetim ve özel koruma gerektiren genç çocuktur. Küçük çocuklar her ülkede geçerli güvenlik gerekliliklerine tabi olarak otomobil, toplu taşıma, bisiklet veya diğer araçlarda yolcu olarak seyahat edebilir.
Otomobille seyahat ederken küçük çocuklar bedenlerine uygun bir çocuk koruma sistemi kullanmalıdır. Yetişkinler ayrıca yolların, park alanlarının ve hareket hâlindeki araçların yakınında onları dikkatle gözetmelidir.
63. Çocuk
Bir çocuk, daha küçük bedeni, sınırlı deneyimi ve trafik tehlikelerini tanıma yeteneğinin gelişmekte olması nedeniyle karayolu trafiğinde özel dikkat ve koruma gerektiren genç kişidir. Çocuklar trafiğe yaya, bisikletli veya araçlarda yolcu olarak katılabilir.
Sürücüler, özellikle okul, oyun alanı, konut bölgesi ve yaya geçitlerinin yakınında çocuklar bulunduğunda veya bulunması makul olarak beklenebildiğinde ekstra dikkat göstermelidir.
64. Engellilik
Engellilik, çevresel veya erişilebilirlik engelleriyle birlikte kişinin günlük faaliyetlere katılımını etkileyebilecek fiziksel, duyusal, zihinsel veya diğer uzun süreli bir durumu ifade eder. Karayolu trafiğinde engelli kişiler yaya, sürücü, bisikletli, yolcu veya hareketlilik cihazı kullanıcısı olarak yer alabilir.
Yol sistemleri erişilebilirliği, güvenli geçişleri, uygun park alanlarını ve farklı hareketlilik veya duyusal ihtiyaçları olan kişilere yeterli zaman ve alan sağlanmasını dikkate almalıdır. Sürücüler güvenli seyahat için ek zaman veya alana ihtiyaç duyabilecek yol kullanıcılarının yakınında özellikle dikkatli olmalıdır.
65. Araç taşıyan tren
Araç taşıyan tren, yolcuları otomobilleri, motosikletleri veya uygun diğer araçlarıyla birlikte aynı yolculukta taşıyan demiryolu hizmetidir. Yolcular normalde yolcu vagonlarında veya yataklı bölümlerde seyahat ederken araçları özel araç taşıma vagonlarında taşınır.
Bu hizmetler esas olarak uzun mesafeli yolculuklar için tasarlanmıştır ve yolcuların tüm güzergâhı araç kullanarak gitmeden kendi araçlarını varış noktasında kullanabilmesini sağlar. Araç boyutları, yükleme işlemleri ve uygun güzergâhlar işletmeciye bağlıdır.
66. km/h
km/h, saatte kilometre anlamına gelir ve hızı ölçmek için kullanılan bir birimdir. Bir aracın veya başka hareketli nesnenin aynı hızı koruması hâlinde bir saatte kaç kilometre gideceğini ifade eder.
Örneğin 50 km/h hız, saatte 50 kilometrelik bir hızla seyahat etmek anlamına gelir. Saatte kilometre, metrik sistemi kullanan ülkelerde yol hızları ve hız sınırları için yaygın olarak kullanılır.
67. mph
mph, miles per hour (saatte mil) anlamına gelir ve hızı ölçmek için kullanılan bir birimdir. Bir aracın veya başka hareketli nesnenin aynı hızı koruması hâlinde bir saatte kaç mil gideceğini ifade eder.
Örneğin 50 mph hız, saatte 50 mil hızla seyahat etmek anlamına gelir. Bir mil/saat yaklaşık 1,61 km/h olduğundan mph ve km/h cinsinden ifade edilen hızların sayısal değerleri farklıdır.
68. Hız göstergesi
Bir hız göstergesi, aracın mevcut hızını gösteren göstergedir. Normalde gösterge panelinde bulunur ve analog kadran, dijital ekran veya her ikisini kullanabilir.
Sürücüler hızlarını izlemek ve geçerli hız sınırı içinde kalmak için hız göstergesini kullanmalıdır. Gösterilen birim ülkeye ve araca bağlı olarak genellikle saatte kilometre veya saatte mildir.
69. Yerden yükseklik
Yerden yükseklik, aracın gövde veya şasisinin yol yüzeyine göre ne kadar yüksekte bulunduğunu ifade eder. Esas olarak süspansiyon, tekerlekler ve lastikler tarafından belirlenir ve aracın yüküne göre de değişebilir.
Süspansiyonu alçaltarak veya yükselterek yerden yüksekliği değiştirmek yol açıklığını, tekerlek hizasını, yol tutuşunu ve araç ile yol arasındaki boşluğu etkileyebilir. Araç modifikasyonları ülkede geçerli teknik ve onay kurallarına uymalıdır.
70. Toprak yol
Bir toprak yol, yüzeyi asfalt, beton veya eklenmiş çakıl tabakası yerine esas olarak doğal toprak, zemin veya sıkıştırılmış topraktan oluşan kaplamasız yoldur. Toprak yollar kırsal, tarımsal, ormanlık ve uzak bölgelerde yaygındır.
Toprak yollarda sürücüler hızlarını yüzey koşullarına göre ayarlamalı ve ani frenleme, hızlanma veya direksiyon hareketlerinden kaçınmalıdır. Toz, çamur, tekerlek izleri, çukurlar ve azalan lastik tutuşu, özellikle kötü hava sırasında veya sonrasında sürüşü zorlaştırabilir.
71. Sürüş
Sürüş, trafikte bir aracı veya tanınmış başka bir ulaşım aracını kontrol etme ve kullanma eylemidir. Direksiyon kullanma, hızlanma, frenleme, yolu gözlemleme ve diğer yol kullanıcılarıyla güvenli şekilde etkileşim kurmayı içerir.
Güvenli sürüş, sürücünün kontrolü korumasını, trafik kurallarına ve sinyallere uymasını, çevredeki trafiği gözlemlemesini ve yol, hava ve görüş koşullarına uyum sağlamasını gerektirir.
72. Start-stop sistemi
Bir start-stop sistemi, araç durduğunda motoru otomatik olarak kapatan ve sürücü yeniden hareket etmeye hazır olduğunda motoru tekrar çalıştıran araç sistemidir. Gereksiz motor rölantisini azaltmak amacıyla içten yanmalı motorlu araçlarda yaygın olarak kullanılır.
Sistem normalde araç trafikte durduğunda olduğu gibi belirli koşullar karşılandığında otomatik çalışır. Sistemin çalışması, sürücünün aracı güvenli şekilde kontrol etme ve geçerli trafik kurallarına uyma sorumluluğunun yerini almaz.
73. Manuel şanzıman
Bir manuel şanzıman, sürücünün vitesleri genellikle bir vites kolu ve debriyaj pedalı kullanarak elle seçtiği araç şanzımanıdır. Sürücü kalkış, duruş veya vites değiştirme sırasında motorun şanzımanla bağlantısını kesmek ve yeniden kurmak için debriyajı kullanır.
Manuel araç kullanmak, sürücünün debriyajı, gaz pedalını ve vites seçimini uyumlu şekilde kullanmasını gerektirir. Otomatik şanzımana kıyasla vites değişimleri araç tarafından otomatik yapılmak yerine doğrudan sürücü tarafından kontrol edilir.
74. Otomatik şanzıman
Bir otomatik şanzıman, sürücünün geleneksel bir debriyaj pedalı kullanmasını ve her vitesi elle seçmesini gerektirmeden vitesleri otomatik değiştiren araç şanzımanıdır. Tasarıma bağlı olarak sürücü normalde park, geri, boş ve sürüş gibi konumları seçer ve şanzıman vites değişimlerini yönetir.
Otomatik şanzıman, debriyaj pedalı ile manuel vites değişimlerini koordine etme ihtiyacını ortadan kaldırarak sürüşü kolaylaştırabilir. Otomatik şanzımanlar geleneksel otomatikler, sürekli değişken şanzımanlar ve çift kavramalı sistemler gibi farklı teknolojileri kapsar.
75. Gaz kontrolü
Bir gaz kontrolü, motor veya elektrik motorunun ürettiği gücü düzenlemek için kullanılan kontroldür. Çoğu otomobil ve kamyonda sürücü bunu gaz pedalı üzerinden kontrol ederken motosikletlerde genellikle gidondaki döner gaz kolu kullanılır.
Gaz kontrolünü artırmak genellikle hızlanma için mevcut gücü artırır, azaltmak ise tekerleklere iletilen gücü düşürür. Kesin sistem içten yanmalı, hibrit ve elektrikli araçlar arasında farklılık gösterir.
