Trafik işaretleriBirleşik Krallık
Trafik kuralları
Birleşik Krallık
76. Hava kirliliği
Hava kirliliği, havada insan sağlığına, çevreye veya ekosistemlere zarar verebilecek yoğunlukta gazlar, parçacıklar veya başka maddelerin bulunmasıdır. Karayolu trafiği egzoz emisyonlarının yanı sıra fren aşınması, lastik aşınması ve yol tozu gibi egzoz dışı kaynaklarla da hava kirliliğine katkıda bulunur.
Trafikle ilişkili önemli kirleticiler arasında azot oksitler, partikül madde, karbon monoksit ve uçucu organik bileşikler bulunur. Bazı kirleticiler doğrudan araçlardan yayılırken bazıları atmosferde kimyasal tepkimelerle oluşabilir. Araç emisyon standartları, daha temiz teknolojiler ve trafik yönetimi önlemleri bu emisyonları azaltmak için kullanılır.
77. Yoğun saatler
Yoğun saatler, çok sayıda insanın işe, okula veya diğer düzenli hedeflere gidip gelmesi nedeniyle yolların ve toplu taşıma ağlarının özellikle yüksek talep yaşadığı dönemdir. Genellikle iş günlerinde sabah ve öğleden sonra sonu veya akşam saatlerinde görülür.
Yoğun saat trafiği sıkışıklığa, daha düşük hızlara, daha uzun yolculuklara ve sık dur-kalklara yol açabilir. Sürücüler güvenli takip mesafesini korumalı, sabırlı olmalı, değişen trafik koşullarını öngörmeli ve geçici veya dinamik trafik yönetimi önlemlerine uymalıdır.
78. Trafik mevzuatı
Trafik mevzuatı, insanların kamuya açık yolları nasıl kullanacağını düzenleyen kanun, yönetmelik ve trafik kurallarının bütünüdür. Sürücüler, bisikletliler, yayalar ve diğer yol kullanıcıları için kurallar belirler ve öncelik, hız, sollama, park, trafik ışıkları, trafik işaretleri ve yol işaretlemeleri gibi konuları kapsar.
Trafik mevzuatı ülkeler arasında ve bazen bölgeler arasında farklılık gösterir. Her yol kullanıcısının, bu kurallar kendi ülkesindekilerden farklı olsa bile seyahat ettiği yerde geçerli kuralları bilmesi ve uygulaması beklenir.
79. İki yönlü trafik
İki yönlü trafik, araçların aynı yol veya taşıt yolu üzerinde karşıt yönlerde seyretmesine izin verildiği anlamına gelir. Karşıt trafik akımları yol çizgileriyle, orta refüjle veya daha dar yollarda hiçbir fiziksel ayırıcı olmadan ayrılabilir.
İki yönlü bir yolda sürücüler yerel trafik kurallarının gerektirdiği tarafta kalmalı, karşıdan gelen araçların farkında olmalı ve özellikle sollama, dönüş veya dar kesimlerden geçiş sırasında dikkatli olmalıdır.
80. Tramvay durağı
Bir tramvay durağı, tramvayın yolcu bindirmek veya indirmek için durduğu belirlenmiş yerdir. Tramvay durağı bir kaldırım yanında, yükseltilmiş bir platform veya refüj adasında ya da doğrudan taşıt yoluna yerleştirilmiş rayların yanında bulunabilir.
Sürücüler ve diğer yol kullanıcıları tramvay duraklarına özellikle dikkatli yaklaşmalıdır; çünkü yolcuların tramvaya ulaşmak veya tramvaydan ayrılmak için yolun bir bölümünü geçmesi gerekebilir. Tramvay durakları çevresindeki park, geçiş ve öncelik kuralları ülkeye göre değişir; bu nedenle yol kullanıcıları yerel trafik işaretlerine ve düzenlemelerine uymalıdır.
81. Yol oluğu
Bir yol oluğu, yağmur suyunu toplayıp drenajlara veya diğer tahliye sistemlerine yönlendiren, yol veya sokağın kenarındaki dar kanaldır. Genellikle taşıt yolu ile bordür arasında bulunur ve beton, kaldırım taşı veya yol yüzeyinin bir bölümüyle oluşturulabilir.
Yol oluğu esas olarak bir drenaj unsurudur, trafik şeridi değildir. Su, döküntü, drenaj açıklıkları veya bozuk yüzeyler içerebileceğinden yol kullanıcıları olukların yakınında dikkatli olmalıdır.
82. Yük bisikleti
Bir yük bisikleti, geleneksel bir bisikletle normalde taşınabilecekten daha fazla yük, çocuk veya başka büyük eşyaları taşımak için tasarlanmış bisiklettir. Yük bisikletleri sürücünün önünde veya arkasında bir kutu ya da platform, uzatılmış arka taşıyıcı veya çok tekerlekli bir tasarım kullanabilir.
Yük bisikletleri tamamen sürücünün gücüyle çalışabilir veya elektrikli pedal desteği ile donatılabilir. İzin verilen boyutları, yolcu kapasiteleri, bisiklet yollarını kullanımları ve elektrikli destek sınırları yerel trafik ve araç düzenlemelerine bağlıdır.
83. Ormancılık aracı
Bir ormancılık aracı, ormancılık ve orman yönetimi ile ilgili işler için tasarlanmış, donatılmış veya uyarlanmış araçtır. Makine çekmek, kereste taşımak, ekipman taşımak veya hasat, taşıma ya da orman arazisinin bakımı gibi işlemleri yapmak için kullanılabilir.
Ormancılık araçları traktörleri, özel kendinden tahrikli makineleri, römorkları ve değiştirilebilir ekipmanları içerebilir. Tescil, sürücü belgesi şartları, azami hız, yol erişimi ve teknik gereklilikleri aracın hukuki sınıflandırmasına ve yerel trafik düzenlemelerine bağlıdır.
84. İnşaat aracı
Bir inşaat aracı, inşaat, yol çalışmaları, kazı, kaldırma veya malzeme taşıma ile ilgili işler için tasarlanmış veya uyarlanmış araç ya da hareketli makinedir. Ekskavatörler, yükleyiciler, buldozerler, yol silindirleri, mobil vinçler, damperli kamyonlar ve beton mikserleri buna örnektir.
İnşaat araçları boyut, hız ve hukuki sınıflandırma açısından büyük farklılık gösterir. Bazıları normal karayolu araçlarıyken diğerleri esas olarak şantiyelerde kullanılmak üzere tasarlanmış özel makinelerdir. Kamu yollarında seyahat ederken geçerli tescil, sürücü belgesi, aydınlatma, boyut, ağırlık, hız ve trafik kurallarına uymalıdırlar.
85. Yarı römorklu çekici
Bir yarı römorklu çekici, esas olarak yük taşımak için kullanılan bir çekici ve yarı römork kombinasyonudur. Yarı römork çekiciye, ağırlığının önemli bir bölümü tamamen kendi tekerlekleri yerine çekici tarafından taşınacak şekilde bağlanır.
Yarı römorklu çekiciler uzun mesafeli yük taşımacılığında yaygın olarak kullanılır ve konteyner, soğutulmuş ürün, sıvı, dökme malzeme veya diğer yükleri taşıyabilir. Sürücü belgeleri, azami boyut ve ağırlıklar, hız sınırları, şerit kullanımı, sollama, yükleme ve sürüş ile dinlenme süreleri konusunda özel kurallar uygulanabilir.
86. Troleybüs
Bir troleybüs, enerjisini normalde araç üzerine monte edilmiş akım alıcıları aracılığıyla havai elektrik hatlarından alan elektrikli otobüstür. Tramvaydan farklı olarak troleybüs normal yol tekerlekleri üzerinde gider ve raylar tarafından yönlendirilmek yerine sürücüsü tarafından yönlendirilir.
Troleybüsler genellikle toplu yolcu taşımacılığında kullanılır ve otobüs şeritlerini, durakları ve diğer toplu taşıma altyapısını kullanabilir. Bazı modern troleybüslerde ayrıca havai hatlara bağlı kalmadan kısa mesafeler gidebilmelerini sağlayan bataryalar veya yardımcı güç sistemleri bulunur.
87. Hız pedeleci
Bir hız pedeleci, motoru normal elektrikli bisiklet destek sınırının üzerinde, genellikle yaklaşık 45 km/h hıza kadar pedal desteği vermeye devam edebilen yüksek hızlı elektrik destekli bisiklettir. Pedalları vardır ve esas olarak sürücüyü pedal çevirirken desteklemek üzere tasarlanmıştır.
Daha yüksek hızı nedeniyle hız pedeleci hukuken normal bisiklet veya elektrikli bisikletten farklı değerlendirilebilir. Ülkeye bağlı olarak asgari yaş, sürücü belgesi, kask, tescil, sigorta, bisiklet yolu kullanımı ve izin verilen yollar konusunda özel kurallar uygulanabilir.
88. Teslimat aracı
Bir teslimat aracı, mal, paket, malzeme veya diğer eşyaları evlere, işletmelere veya başka hedeflere taşımak ve teslim etmek için kullanılan araçtır. Taşınan malların türüne ve miktarına bağlı olarak minibüs, kamyon, otomobil, motosiklet, yük bisikleti veya başka araçlar teslimat aracı olarak kullanılabilir.
Teslimat araçları kendi araç kategorilerine uygulanan normal trafik kurallarının yanı sıra yükleme ve boşaltma, erişimi kısıtlı alanlar, park, araç boyutları ve düşük emisyon bölgelerine ilişkin özel kurallara da uymalıdır. Teslimat yapma izni bir araca otomatik olarak her yerde durma veya park etme hakkı vermez.
89. Rölantide çalışma
Rölantide çalışma, araç hareketsizken ve motor aracı hareket ettirmek için kullanılmıyorken motorun çalışmaya devam etmesidir. Bekleme, park etme, yükleme veya boşaltma sırasında ya da yolculuğa başlamadan önce meydana gelebilir.
Gereksiz rölantide çalışma yakıt tüketir ve egzoz emisyonları, hava kirliliği ve gürültü oluşturur. Birçok ülke veya yerel makam uzun süreli veya gereksiz rölantide çalışmayı sınırlar; ancak motorun güvenlik, teknik ekipman veya başka gerekli bir amaç için çalışması gerektiğinde istisnalar uygulanabilir.
90. Çekici araç
Bir çekici araç, arızalanmış, hasar görmüş, yanlış park edilmiş veya normal şekilde yolculuğuna devam edemeyen araçları kurtarmak, çekmek, kaldırmak veya taşımak için kullanılan özel araçtır. Çekiciler kaldırma ekipmanı, vinç, tekerlek kaldırma sistemi veya yükleme platformu kullanabilir.
Araç kurtarma işlemleri hareket hâlindeki trafiğin yanında gerçekleşebildiğinden çekiciler çalışırken genellikle uyarı ışıkları ve diğer güvenlik ekipmanlarını kullanır. Kurtarma çalışmasına yaklaşan sürücüler gerektiğinde hızlarını azaltmalı, yeterli alan bırakmalı ve geçici trafik kontrolüne veya yetkili personelin talimatlarına uymalıdır.
91. Dört tekerlekten çekiş
Yaygın olarak 4WD veya 4x4 olarak kısaltılan dört tekerlekten çekiş, gücü aracın dört tekerleğinin tamamına aktarabilen bir aktarma sistemidir. Bu sistem kar, çamur, çakıl, kum veya engebeli arazi gibi yüzeylerde ek çekiş sağlayabilir.
Dört tekerlekten çekiş sistemleri sürekli çalışabilir veya ek çekiş gerektiğinde otomatik ya da manuel olarak devreye alınabilir. Dört tekerlekten çekiş kaygan veya zorlu yüzeylerde aracın ilerleme kabiliyetini artırabilir; ancak uygun lastik, güvenli hız ve dikkatli frenleme ve direksiyon kullanımına olan ihtiyacı ortadan kaldırmaz.
92. Yolcu
Bir yolcu, aracı sürme veya kontrol etme sorumluluğu olmadan aracın içinde veya üzerinde seyahat eden kişidir. Araç yolcu taşımak üzere tasarlanmış ve buna izinli olduğu sürece yolcular otomobil, otobüs, motosiklet, tren ve diğer ulaşım araçlarında seyahat edebilir.
Yolcular araç ve yerel hukuk gereği kullanılması gereken koltukları, emniyet kemerlerini, çocuk koruma sistemlerini, kaskları veya diğer güvenlik ekipmanlarını kullanmalıdır. Bir araç, onaylanmış oturma veya yolcu kapasitesinin izin verdiğinden daha fazla yolcu taşıyamaz.
93. Bisiklet
Bir bisiklet, esas olarak sürücünün pedal veya el krankı kullanmasıyla hareket ettirilen iki veya daha fazla tekerlekli bir araçtır. Bisikletler ulaşım, eğlence, spor ve uygun şekilde donatıldığında küçük yük veya yolcu taşımak için kullanılır.
Bazı bisikletlerde sürücü pedal çevirirken destek sağlayan elektrik motoru bulunur. Elektrik destekli bir bisikletin hukuken bisiklet olarak sınıflandırılmaya devam edip etmediği motor gücüne, destek hızına ve yerel düzenlemelere bağlıdır. Bisikletliler bisikletlere uygulanan trafik kurallarına, işaretlere, sinyallere ve yol kullanım şartlarına uymalıdır.
94. Motosiklet ekipmanı
Motosiklet ekipmanı, sürücü ve yolcu tarafından kullanılan koruyucu ekipman ile motosiklet üzerine takılı güvenlik ekipmanlarını kapsar. Sürücü ekipmanı genellikle kask, koruyucu giysi, eldiven, bot ve göz korumasını içerirken motosikletin kendisinde yerel hukuka göre farlar, frenler, aynalar, lastikler ve sinyal cihazları gibi ekipmanlar bulunmalıdır.
Kanunen gerekli ekipman ülkeye ve motosiklet kategorisine göre değişir. Sürücüler yolculuktan önce hem koruyucu ekipmanlarının hem de motosikletlerinin uygun, doğru kullanılmış ve güvenli durumda olduğundan emin olmalıdır.
95. Tramvay
Bir tramvay, genellikle kentsel veya banliyö ulaşım ağı içinde sokaklar boyunca ya da ayrılmış raylarda çalışan raylı yolcu aracıdır. Tramvay rayları taşıt yoluna gömülü olabilir, diğer trafikten ayrılabilir veya aynı güzergâhta her iki altyapı türünü de kullanabilir.
Tramvay raylar tarafından yönlendirildiği ve engellerin etrafından direksiyonla kaçamadığı için diğer yol kullanıcıları tramvay rayları, geçitler ve durakların yakınında özellikle dikkatli olmalıdır. Öncelik ve etkileşim kuralları ülkeye göre değişir.
96. Ray hattı
Bir ray hattı, tramvayları, trenleri veya diğer raylı araçları yönlendirmek için kullanılan bir çift raydır. Raylar yol boyunca uzanabilir, yolu kesebilir veya raylı araçlarla diğer yol kullanıcılarının aynı alandan geçtiği şekilde doğrudan taşıt yoluna gömülü olabilir.
Raylı araçlar engellerin etrafından yön değiştiremediği ve durmak için önemli mesafeye ihtiyaç duyduğu için yol kullanıcıları rayların yakınında özellikle dikkatli olmalıdır. Sürücüler, bisikletliler ve yayalar geçerli öncelik kurallarına, trafik ışıklarına, uyarı işaretlerine ve geçiş kurallarına uymalı ve rayları gereksiz yere engellememelidir.
97. Toplu taşıma
Toplu taşıma, genel halkın kullanımına açık ortak yolcu taşıma sistemidir. Genellikle belirlenmiş güzergâhlarda veya bir ulaşım ağı içinde çalışan otobüs, tramvay, tren, metro ve diğer tarifeli yolcu hizmetlerini kapsar.
Toplu taşıma araçları ayrılmış şeritleri, rayları, durakları, istasyonları veya özel trafik sinyallerini kullanabilir ve yerel trafik kuralları kapsamında özel öncelik elde edebilir. Diğer yol kullanıcıları toplu taşıma altyapısına, duraklara ve bu hizmetlerle etkileşimi düzenleyen özel trafik işaretlerine veya sinyallerine saygı göstermelidir.
98. Karavan römorku
Bir karavan römorku, seyahat veya kamp sırasında geçici yaşam alanı sağlamak üzere tasarlanmış çekilebilir römorktur. Genellikle uyuma alanı içerir ve ayrıca yemek pişirme, oturma, depolama, yıkanma veya tuvalet imkânları bulunabilir.
Karavan römorku çekerken sürücüler doğru şekilde bağlandığından, güvenli yüklendiğinden ve izin verilen çekme ve ağırlık sınırları içinde olduğundan emin olmalıdır. Karavan, araç kombinasyonunun uzunluğunu, ağırlığını, yol tutuşunu ve durma mesafesini değiştirir.
99. Römork
Bir römork, kendi gücüyle hareket etmek yerine başka bir araç tarafından çekilmek üzere tasarlanmış araçtır. Römorklar mal, ekipman, tekne, karavan veya başka yükleri taşımak için kullanılır ve boyut ve ağırlık açısından büyük farklılık gösterebilir.
Römork çeken sürücüler römorkun doğru bağlandığından, uygun şekilde yüklendiğinden ve çekici araç için uygun olduğundan emin olmalıdır. Römork kombinasyonun uzunluğunu, ağırlığını, durma mesafesini ve dönüş için gereken alanı artırabilir.
100. Çeki demiri
Bir çeki demiri, diğer adıyla römork bağlantısı veya çekme bağlantısı, römork, karavan veya başka bir çekilebilir aracın güvenli şekilde bağlanabilmesi için araca takılan bağlantı cihazıdır. Binek otomobillerde genellikle çeki topuzu kullanılırken daha ağır araçlarda başka tür mekanik bağlantılar kullanılabilir.
Çeki demiri ve çekici araç römork ve söz konusu yükler için uygun olmalıdır. Sürücüler aracın onaylı çekme kapasitesine, bağlantı sınırlarına, römork ağırlığına ve geçerli sürücü belgesi, frenleme ve güvenlik şartlarına uymalıdır.
