Trafik işaretleriNorveç

126. Gösterge paneli ışıkları

Gösterge paneli ışıkları, aracın çalışması, sistemleri ve olası arızaları hakkında bilgi veren gösterge panelindeki aydınlatılmış sembol ve göstergelerdir. Farlar, yön göstergeleri, yakıt seviyesi, motor durumu, lastik basıncı, fren sistemleri ve güvenlik ekipmanı gibi işlevleri gösterebilir.

Gösterge paneli ışıkları önem derecesini göstermek için genellikle farklı renkler kullanır. Yeşil veya mavi çoğunlukla bir sistemin çalıştığını, sarı veya kehribar dikkat gerekebileceğini, kırmızı ise genellikle hızlı müdahale gerektiren ciddi bir durumu bildirir.

127. Bisiklet aydınlatması

Bisiklet aydınlatması, özellikle düşük ışıkta veya gece koşullarında sürücünün görmesine ve görünmesine yardımcı olmak için bisiklete takılan ışıklar ve reflektörleri ifade eder. Güvenlik için önemlidir ve çoğu zaman kanunen zorunludur.

128. Bisiklet zili

Bir bisiklet zili, genellikle gidona monte edilen ve yayaları, diğer bisikletlileri veya araçları varlığınız konusunda uyarmak için kullanılan küçük bir sesli uyarı cihazıdır. Birçok ülkede veya şehirde kamu yolları ve bisiklet yollarında çalışır durumda bir zil bulundurmak yasal olarak zorunludur. Güvenlik ve nezaket için küçük ama etkili bir araçtır; bisikletin kornası gibi düşünülebilir, ancak daha naziktir!

129. Far yakıp söndürme

Far yakıp söndürme, sürücünün diğer yol kullanıcılarına bir mesaj vermek için aracın uzun farlarını (veya bazen kısa farlarını) kısa süreli olarak hızla açıp kapatmasıdır. Zamanlamayı açık ve dikkatli kullanın; çok hızlı veya agresif şekilde far yakıp söndürmeyin ve sis, şiddetli yağmur veya gece koşullarında başkalarının gözünü kamaştırabilecekse bundan kaçının.

130. Emniyet kemeri

Bir emniyet kemeri, ani frenleme veya çarpışma sırasında araç içindeki kişiyi koltuğunda güvenli şekilde tutmak için tasarlanmış koruma sistemidir. Kişinin araç içine çarpma veya araçtan fırlama riskini azaltmaya yardımcı olur.

Emniyet kemeri vücuda sıkıca oturmalı; kucak bölümü kalçaların üzerinden alçaktan, omuz bölümü ise göğsün üzerinden geçmelidir. Kemer bükülmemeli, sırtın arkasından geçirilmemeli veya koruyucu etkisini azaltacak şekilde kullanılmamalıdır.

131. Çocuk koruma sistemleri

Çocuk koruma sistemleri, araçta seyahat eden çocukları korumak için tasarlanmış güvenlik sistemleridir. Çocuğu bedenine ve sistemin özelliklerine göre konumlandıran ve sabitleyen arkaya dönük ve öne dönük çocuk koltukları ile yükseltici koltukları içerir.

Çocuk koruma sistemi çocuğa ve araca uygun olmalı, üreticinin talimatlarına göre kurulmalı ve her yolculukta doğru şekilde sabitlenmelidir. Arkaya dönük koruma sistemleri aktif ön hava yastığının önüne asla yerleştirilmemelidir.

132. Baş dayanakları

Baş dayanakları, çarpışma sırasında kişinin başının gövdesine göre geriye doğru hareketini sınırlamak için tasarlanmış araç güvenlik donanımlarıdır. Özellikle arkadan darbelerde boyun ve servikal omurga yaralanması riskini azaltmaya yardımcı olurlar.

Ayarlanabilir baş dayanağı boynu değil başın arkasını destekleyecek şekilde ve başa mümkün olduğunca yakın konumlandırılmalıdır. Sürücü ve yolcular yolculuktan önce dayanağı kendi beden ölçülerine göre ayarlamalıdır.

133. Hava yastığı

Bir hava yastığı, belirli çarpışmalarda hızla şişerek kişinin direksiyona, gösterge paneline, kapılara veya araç içindeki diğer parçalara çarpma riskini azaltmaya yardımcı olan araç güvenlik donanımıdır. Araçlarda ön, yan, perde veya başka tür hava yastıkları bulunabilir.

Hava yastıkları bir yardımcı koruma sisteminin (SRS) parçasıdır ve emniyet kemerlerinin yerine geçmek değil onlarla birlikte çalışmak üzere tasarlanmıştır. Yolcular doğru oturmalı, emniyet kemerlerini takmalı ve hava yastıkları ile çocuk koruma sistemlerine ilişkin araç üreticisinin talimatlarına uymalıdır.

134. ABS

ABS (Kilitlenmeyi Önleyici Fren Sistemi), sert frenleme sırasında aracın tekerleklerinin kilitlenmesini önlemeye yardımcı olan aktif güvenlik sistemidir. Tekerleklerin yön kontrolünü koruyacak kadar dönmeye devam etmesi için tek tek tekerleklerdeki fren basıncını otomatik olarak ayarlar.

ABS çalıştığında sürücü fren pedalında hızlı darbeler veya titreşim hissedebilir. Sürücü normalde fren pedalına güçlü basıncı korumalı ve freni tekrar tekrar bırakıp basmak yerine güvenli güzergâha doğru direksiyon kullanmaya devam etmelidir.

135. ESP

ESP (Elektronik Stabilite Programı), Elektronik Denge Kontrolü (ESC) olarak da bilinen ve aracın kaymasını veya yön kontrolünü kaybetmesini önlemeye yardımcı olmak üzere tasarlanmış aktif güvenlik sistemidir. Sürücünün istediği yönü aracın gerçek hareketiyle karşılaştırır ve dengesizlik algılandığında müdahale edebilir.

ESP tek tek tekerlekleri otomatik frenleyebilir ve araca bağlı olarak motor gücünü azaltarak aracın hedeflenen güzergâha dönmesine yardımcı olabilir. Sistem lastik tutuşunun sınırları içinde çalışır ve aşırı hızı veya çok kaygan koşulları telafi edemez.

136. Çekiş kontrol sistemi

Çekiş Kontrol Sistemi (TCS), hızlanma sırasında tahrik edilen tekerleklerin aşırı patinaj yapmasını önlemeye yardımcı olan aktif güvenlik sistemidir. Sistem çekiş kaybını algıladığında motor gücünü azaltabilir, bir veya daha fazla tekerleğe fren uygulayabilir veya her ikisini birlikte kullanabilir.

Çekiş kontrolü özellikle ıslak, buzlu, karlı veya gevşek yüzeylerde hızlanırken yararlıdır. Aracın mevcut lastik tutuşunu daha etkili kullanmasına yardımcı olur ancak çok az veya hiç tutuş olmayan yerde tutuş oluşturamaz.

137. Kask

Bir kask, çarpışma veya düşme sırasında baş yaralanmalarının riskini ve şiddetini azaltmak için tasarlanmış koruyucu başlıktır. Motosiklet, moped, bisiklet ve diğer faaliyetler için farklı kask türleri tasarlanmıştır ve belirli güvenlik standartlarına tabi olabilir.

Kask takma zorunluluğu ülkeye, araç kategorisine, sürücüye ve bazen yaşa bağlıdır. Kask amaçlanan kullanım için uygun, doğru ölçüde ve tasarlandığı korumayı sağlayabilmesi için güvenli şekilde takılmış olmalıdır.

138. Bisiklet kaskı

Bir bisiklet kaskı, bisikletli düşerse veya çarpışmaya karışırsa baş yaralanmalarının riskini ve şiddetini azaltmak için tasarlanmış koruyucu başlıktır. Genellikle darbeyi emen iç katman, dış kabuk ve kaskı başta güvenli şekilde tutan kayıştan oluşur.

Bisiklet kaskı doğru ölçüde olmalı, baş üzerinde düz durmalı ve güvenli şekilde bağlanmalıdır. Hasarlı bir kask, hasar hemen görünmese bile koruma performansı azalmış olabileceğinden değiştirilmelidir.

139. Eller serbest

Eller serbest, telefonu veya iletişim sistemini cihazı elde tutmadan kullanmayı ifade eder. Eller serbest kullanım aracın yerleşik sistemi, kulaklık, sesli kontrol veya uygun bir tutucuya sabitlenmiş telefon aracılığıyla yapılabilir.

Eller serbest kullanım cihazı fiziksel olarak tutma ihtiyacını azaltır ancak konuşma veya etkileşim yine de sürücünün dikkatini dağıtabilir. Bu nedenle sürücüler cihaz kullanımını en aza indirmeli ve dikkatlerini yola vermelidir.

140. Akıllı telefon

Bir akıllı telefon, telefon, mesajlaşma, internet, navigasyon, kamera ve uygulama işlevlerini bir araya getiren mobil elektronik cihazdır. Trafikte kullanıldığında navigasyon veya eller serbest iletişim gibi yararlı işlevler sağlayabilir ancak aynı zamanda önemli ölçüde görsel, fiziksel ve zihinsel dikkat dağınıklığı yaratabilir.

Sürücüler araç kullanırken akıllı telefonu ellerine almaktan veya ekrana bakmaktan kaçınmalıdır. Kullanımına izin verildiği yerlerde cihaz, yerel trafik kurallarına uygun şekilde konumlandırılmalı ve aracın güvenli kontrolünü engellemeden kullanılmalıdır.

141. GPS

GPS (Küresel Konumlandırma Sistemi), uyumlu bir cihazın kendi konumunu belirlemesini sağlayan uydu tabanlı konumlandırma ve navigasyon sistemidir. Araçlarda GPS navigasyonu, güzergâh hesaplamak ve görsel veya sesli yönlendirme sağlamak için konum bilgilerini dijital haritalarla birleştirebilir.

Sürücüler tercihen yolculuğa başlamadan önce hedeflerini ayarlamalı ve sürüş sırasında navigasyon sistemiyle gereksiz etkileşimden kaçınmalıdır. GPS talimatları tavsiye niteliğindedir ve trafik işaretleri, yol kuralları veya gerçek yol koşullarıyla çeliştiğinde asla takip edilmemelidir.

142. Fren

Bir fren, aracın hızını azaltmak, aracı durdurmak veya hareketsiz tutmak için kullanılan sistemdir. Çoğu karayolu aracı tekerleklerde sürtünmeli frenler kullanırken elektrikli ve hibrit araçlar yavaşlama sırasında enerji geri kazanmak için rejeneratif frenleme de kullanabilir.

Fren sistemi iyi çalışır durumda tutulmalıdır. Aşınmış fren parçaları, aşırı ısınma, mekanik arızalar veya azalan lastik tutuşu fren mesafesini artırabilir ve sürücünün aracı güvenli şekilde kontrol etme kabiliyetini azaltabilir.

143. El freni

Yaygın olarak park freni olarak adlandırılan el freni, park edildikten sonra hareketsiz aracın hareket etmesini önlemek için kullanılan fren sistemidir. Geleneksel sistemler elle kullanılan bir kol içerirken modern araçlarda ayakla kullanılan veya elektronik park freni bulunabilir.

Park freni araç her park edildiğinde, özellikle eğimdeyken, güvenli şekilde uygulanmalıdır. Normal servis freninden ayrı çalışır; böylece sürücü araçta olmasa bile araç hareketsiz kalabilir.

144. Fren hidroliği

Fren hidroliği, birçok araç fren sisteminde fren pedalından hidrolik sistem üzerinden tekerleklerdeki frenlere kuvvet iletmek için kullanılan hidrolik sıvıdır. Güvenilir frenleme için yüksek sıcaklıklara dayanmalı ve uygun hidrolik özelliklerini korumalıdır.

Fren hidroliği seviyesi ve durumu araç üreticisinin talimatlarına göre kontrol edilmelidir. Uyumsuz veya kirlenmiş sıvı fren sistemi performansını bozabileceğinden yalnızca belirtilen fren hidroliği türü kullanılmalıdır.

145. Lastikler

Lastikler, aracın tekerleklerinin çevresine takılan ve yolla temas sağlayan kauçuk parçalardır. Frenleme, hızlanma ve yönlendirme kuvvetlerini iletir ve araç dengesi ile yol tutuşunda önemli rol oynar.

Lastiklerde yeterli diş derinliği, doğru basınç bulunmalı ve ciddi hasar veya aşırı aşınma olmamalıdır. Sürücüler araca uygun lastikler kullanmalı ve özellikle uzun yolculuklardan veya zorlu hava koşullarında sürüşten önce durumlarını düzenli olarak kontrol etmelidir.

146. Lastik kodu

Bir lastik kodu, lastiğin yanak kısmında bulunan ve lastik genişliği, kesit oranı, yapı, jant çapı, yük kapasitesi ve hız sınıfı gibi önemli özellikleri belirten harf ve rakam dizisidir. Tipik bir örnek 205/55 R16 91V şeklindedir.

Sürücüler özellikleri araç için uygun lastikleri kullanmalıdır. Gerekli lastik ölçüleri ve sınıfları normalde araç el kitabında, uygunluk belgesinde veya diğer üretici bilgilerinde bulunabilir.

147. Kış lastikleri

Kış lastikleri, soğuk hava, kar ve diğer kış koşullarında daha iyi çekiş ve fren performansı sağlamak üzere tasarlanmış lastiklerdir. Diş desenleri ve kauçuk bileşimleri düşük sıcaklıklarda etkili kalacak ve uygun kış koşullarında normal yaz lastiklerinden daha iyi tutuş sağlayacak şekilde tasarlanmıştır.

Kış lastikleri yanaklarındaki işaretlerden tanınabilir. Üç tepeli dağ içinde kar tanesi gösteren 3PMSF sembolü, lastiğin ağır kar koşulları için belirlenmiş performans şartlarını karşıladığını gösterir.

148. Lastik basıncı

Lastik basıncı, aracın lastiğinin içindeki hava basıncıdır. Doğru lastik basıncı lastiğin amaçlanan şeklini ve yolla temasını korumasına yardımcı olur ve yol tutuşu, frenleme, lastik aşınması ve yakıt tüketimi için önemlidir.

Lastik basıncı düzenli olarak kontrol edilmeli ve araç üreticisinin belirttiği basınca ayarlanmalıdır. Önerilen basınç araca, lastik ölçüsüne ve yüke göre değişebilir ve ön ile arka lastiklerde farklı basınç gerekebilir.

149. Kar zincirleri

Kar zincirleri, kar veya buzla kaplı yollarda tutuşu artırmak için araç lastiklerinin çevresine takılan çekiş cihazlarıdır. Özellikle normal lastiklerin yeterli çekiş sağlamayabileceği dik veya dağlık yollarda yararlıdır.

Kar zincirleri araç ve zincir üreticisinin talimatlarına göre, normalde tahrik tekerleklerine takılmalıdır. Artık gerekli olmadıklarında çıkarılmalıdır; çünkü açık yolda zincirlerle sürmek lastiklere, zincirlere ve yol yüzeyine zarar verebilir.

150. Bisiklet lastiği

Bir bisiklet lastiği, bisiklet tekerleğinin çevresine takılan ve bisiklet ile yol veya diğer sürüş yüzeyi arasında temas sağlayan kauçuk lastiktir. Diş yapısı, basıncı, genişliği ve yapısı tutuşu, yuvarlanma direncini, konforu ve yol tutuşunu etkiler.

Bisiklet lastikleri doğru basınçta olmalı ve aşınma, kesik, çatlak, saplanmış nesne veya diğer hasarlar açısından düzenli olarak kontrol edilmelidir. Uygun lastik türü ve basıncı bisiklete, sürücüye, yüke ve sürüş koşullarına bağlıdır.