VerkeersbordenTurkije

151. Uitlaatgas

Uitlaatgas is het mengsel van gassen en deeltjes dat door een verbrandingsmotor wordt geproduceerd en via het uitlaatsysteem van het voertuig wordt afgevoerd. Het bevat verbrandingsproducten zoals koolstofdioxide en waterdamp en kan ook verontreinigende stoffen bevatten, waaronder koolmonoxide, stikstofoxiden, koolwaterstoffen en fijnstof.

Moderne voertuigen gebruiken emissieregelsystemen zoals katalysatoren en roetfilters om schadelijke uitlaatemissies te verminderen. De hoeveelheid en samenstelling van uitlaatgas hangen onder meer af van de brandstof, het motorontwerp, de bedrijfsomstandigheden en de toestand van het emissieregelsysteem.

152. Roet

Roet is een donkere, koolstofrijke vorm van fijnstof die ontstaat door onvolledige verbranding. Bij wegvoertuigen wordt het vooral geassocieerd met de uitlaat van dieselmotoren en bestaat het uit zeer kleine deeltjes die aan luchtverontreiniging kunnen bijdragen.

Moderne dieselvoertuigen gebruiken roetfilters om een groot deel van dit materiaal op te vangen voordat het de uitlaat verlaat. Overmatige roetuitstoot kan wijzen op problemen met de verbranding, de motor of het emissieregelsysteem.

153. Katalysator

Een katalysator is een emissieregelvoorziening in het uitlaatsysteem van een voertuig. Door chemische reacties zet hij schadelijke uitlaatstoffen om in minder schadelijke stoffen voordat de uitlaatgassen in de atmosfeer terechtkomen.

Afhankelijk van de motor en het systeem kan een katalysator verontreinigende stoffen zoals koolmonoxide, onverbrande koolwaterstoffen en stikstofoxiden verminderen. Hij moet een geschikte bedrijfstemperatuur bereiken om effectief te werken en kan worden beschadigd door vervuiling, oververhitting of motorstoringen.

154. Motor

Een motor is de machine die het vermogen levert om een motorvoertuig aan te drijven. In conventionele voertuigen verbrandt een verbrandingsmotor brandstof zoals benzine of diesel, terwijl elektrische voertuigen een of meer elektromotoren gebruiken in plaats van een verbrandingsmotor.

Een motor bestaat uit veel onderdelen die samenwerken om energie om te zetten in mechanisch vermogen. Goede smering, koeling, onderhoud en emissieregeling zijn belangrijk voor betrouwbare werking en voertuigveiligheid.

155. Benzinemotor

Een benzinemotor is een verbrandingsmotor die normaal bougies gebruikt om een mengsel van lucht en benzine te ontsteken. Daarom wordt hij ook een motor met vonkontsteking genoemd.

Benzinemotoren zetten de door verbranding vrijgekomen energie om in mechanisch vermogen dat het voertuig aandrijft. Moderne benzinemotoren gebruiken elektronische motormanagement- en emissieregelsystemen zoals katalysatoren om de efficiëntie te verbeteren en schadelijke uitlaatemissies te verminderen.

156. Dieselmotor

Een dieselmotor is een verbrandingsmotor die brandstof normaal ontsteekt door de warmte die ontstaat bij sterk samengeperste lucht in plaats van door bougies. Daarom wordt hij ook een motor met compressieontsteking genoemd.

Dieselmotoren worden veel gebruikt in personenauto's, vrachtwagens, bussen en machines omdat ze een hoog koppel bij lage toerentallen en een efficiënt brandstofgebruik kunnen bieden. Moderne dieselmotoren gebruiken emissieregelsystemen zoals roetfilters en selectieve katalytische reductie om schadelijke uitlaatemissies te verminderen.

157. Elektromotor

Een elektromotor is een machine die elektrische energie omzet in mechanisch vermogen. In een elektrisch of hybride voertuig kunnen een of meer elektromotoren het koppel leveren dat nodig is om de wielen aan te drijven.

Elektromotoren kunnen al vanaf zeer lage snelheden koppel leveren en werken zonder het verbrandingsproces van benzine- of dieselmotoren. Tijdens regeneratief remmen kunnen sommige elektromotoren ook als generator werken en een deel van de bewegingsenergie van het voertuig terug omzetten in elektrische energie.

158. Distributieriem

Een distributieriem is een getande riem in een verbrandingsmotor die de draaiing van de krukas en nokkenas synchroniseert, zodat de motorkleppen op het juiste moment ten opzichte van de zuigerbeweging openen en sluiten.

De distributieriem is een slijtageonderdeel en moet volgens het onderhoudsschema van de voertuigfabrikant worden vervangen. Als hij sterk versleten raakt of breekt, kan de motor plotseling stilvallen en kan bij veel motortypen ernstige interne motorschade ontstaan.

159. Gloeibougie

Een gloeibougie is een elektrisch verwarmingselement dat in dieselmotoren wordt gebruikt om de brandstof bij een koude start gemakkelijker te ontsteken. Ze verwarmt de verbrandingskamer zodat de samengeperste lucht omstandigheden bereikt die geschikt zijn voor betrouwbare verbranding.

Moderne gloeibougies kunnen na het starten van de motor nog kort blijven werken om de verbranding te verbeteren, de uitstoot bij koude start te verminderen en de motor tijdens het opwarmen soepel te laten draaien.

160. Cilinder

Een cilinder is een kamer in een zuigerverbrandingsmotor waarin een zuiger op en neer beweegt. Lucht of een lucht-brandstofmengsel wordt in de cilinder samengeperst en verbranding veroorzaakt druk die de zuiger naar beneden duwt en mechanisch vermogen helpt opwekken.

De meeste automotoren hebben meerdere cilinders die bijvoorbeeld in lijn, V-vormig of horizontaal tegenover elkaar zijn opgesteld. Het gezamenlijke slagvolume van alle cilinders wordt de cilinderinhoud of motorinhoud genoemd.

161. Motorolie

Motorolie is een smeermiddel dat in een verbrandingsmotor wordt gebruikt om wrijving en slijtage tussen bewegende onderdelen te verminderen. Ze helpt ook warmte af te voeren, interne oppervlakken schoon te houden en onderdelen tegen corrosie te beschermen.

Het oliepeil en de toestand van de olie moeten volgens de instructies van de voertuigfabrikant worden gecontroleerd. Alleen olie met de juiste specificatie en viscositeit mag worden gebruikt, en olie en oliefilter moeten volgens de aanbevolen onderhoudsintervallen worden vervangen.

162. Koelvloeistof

Koelvloeistof is een vloeistof die door het koelsysteem van een voertuig circuleert om overtollige warmte van de motor of andere onderdelen af te voeren. Ze bestaat meestal uit water gemengd met antivries en corrosieremmers, zodat het koelsysteem veilig kan functioneren binnen een breed temperatuurbereik.

Het koelvloeistofpeil moet volgens de instructies van de voertuigfabrikant worden gecontroleerd. De juiste koelvloeistofspecificatie moet worden gebruikt en het koelsysteem mag alleen worden geopend wanneer dat veilig kan, omdat hete koelvloeistof onder druk kan staan.

163. Onderhoud

Onderhoud is de regelmatige controle, service en reparatie van een voertuig om het veilig, betrouwbaar en in goede staat te houden. Het omvat taken zoals het controleren van vloeistoffen, banden, remmen, verlichting en andere onderdelen en het vervangen van versleten onderdelen wanneer dat nodig is.

Onderhoud moet het door de voertuigfabrikant aanbevolen serviceschema volgen. Regelmatig onderhoud kan pech helpen voorkomen, slijtage verminderen, veiligheidssystemen in goede staat houden en defecten opsporen voordat ze ernstiger worden.

164. Reserveband

Een reserveband is een extra band, meestal al op een wiel gemonteerd, die in een voertuig wordt meegenomen zodat een beschadigd of lek wiel tijdelijk kan worden vervangen. Voertuigen kunnen een volwaardig reservewiel, een compact tijdelijk reservewiel of in plaats daarvan een bandenreparatieset meenemen.

Een tijdelijk reservewiel is normaal alleen bedoeld voor noodgevallen en kortdurend gebruik. Bestuurders moeten de beperkingen van de fabrikant voor snelheid, afstand, bandenspanning en montage volgen en de beschadigde normale band zo snel mogelijk laten repareren of vervangen.

165. Lekke band

Een lekke band is een band die zoveel luchtdruk heeft verloren dat hij het voertuig niet langer goed kan dragen of veilig kan functioneren. Dit kan het gevolg zijn van een lek, beschadigd ventiel, beschadigd wiel, banddefect of langzaam luchtverlies.

Een lekke band kan sturen, remmen en voertuigstabiliteit ernstig beïnvloeden. De bestuurder moet geleidelijk snelheid verminderen, plotseling sturen of remmen vermijden en zo snel mogelijk op een veilige plaats stoppen in plaats van verder te rijden op de beschadigde band.

166. Krik

Een krik is een draagbaar hefmiddel waarmee een deel van een voertuig van de grond wordt getild, meestal bij het verwisselen van een wiel. Voertuigkrikken kunnen mechanisch, hydraulisch of elektrisch worden bediend.

Een krik mag alleen worden gebruikt op de door de voertuigfabrikant aangewezen hefpunten en op een stevige, stabiele ondergrond. De parkeerrem moet worden aangetrokken en het voertuig moet tegen beweging worden beveiligd voordat het wordt opgetild.

167. Voertuigkeuring

Een voertuigkeuring is een officiële controle om vast te stellen of een voertuig veilig, verkeersgeschikt en conform de toepasselijke technische en milieueisen is. Afhankelijk van het land en voertuigtype kunnen tijdens de keuring remmen, banden, stuurinrichting, ophanging, verlichting, emissies, identificatie en andere veiligheidsgerelateerde onderdelen worden gecontroleerd. Keuringsregels en -intervallen verschillen per land: sommige voertuigen moeten periodiek worden gekeurd, terwijl andere ook na ingrijpende wijzigingen, een ongeval, invoer of eigendomsoverdracht een keuring nodig kunnen hebben.

168. Sleutel

Een sleutel is een middel om een voertuig te ontgrendelen en het gebruik ervan te autoriseren. Traditionele autosleutels hebben een mechanisch sleutelblad, terwijl moderne voertuigen vaak elektronische transponders, afstandsbedieningen of sleutelloze systemen gebruiken die elektronisch met het voertuig communiceren.

Veel moderne sleutels werken samen met een startonderbreker die voorkomt dat de motor of aandrijving wordt geactiveerd wanneer geen geautoriseerde sleutel wordt herkend. Vervangende of extra sleutels moeten daarom mogelijk elektronisch op het voertuig worden geprogrammeerd.

169. Dashboard

Het dashboard is het gebied voor de bestuurder dat belangrijke informatie over het voertuig weergeeft en toegang geeft tot bedieningselementen en waarschuwingsindicatoren. Het omvat doorgaans de snelheidsmeter, brandstof- of batterijniveau, waarschuwingslampjes, indicatoren en informatie over motor, remmen en veiligheidssystemen. Moderne voertuigen kunnen een digitaal instrumentendisplay gebruiken in plaats van traditionele meters. Bestuurders moeten de belangrijkste dashboardsymbolen begrijpen en gepast reageren wanneer een waarschuwingslampje gaat branden.

170. Ruitenwisser

Een ruitenwisser is een voorziening die regen, sneeuw, vuil en ander vocht van de voorruit verwijdert om een helder zicht op de weg te behouden. De meeste voertuigen gebruiken elektrisch aangedreven wissers met vervangbare rubberbladen en meerdere snelheden, vaak samen met een ruitensproeiersysteem. Bestuurders moeten versleten of beschadigde wisserbladen vervangen wanneer ze strepen achterlaten, over het glas stuiteren of de voorruit niet meer goed reinigen.

171. Deuren

Deuren geven toegang tot het voertuig en helpen inzittenden tijdens het rijden te beschermen. Ze moeten correct openen en sluiten, tijdens het rijden veilig gesloten blijven en goed werkende scharnieren, sluitingen en vergrendelingsmechanismen hebben. Beschadigde of losse deuren kunnen een ernstig veiligheidsrisico vormen, vooral wanneer ze onverwacht kunnen opengaan of niet goed kunnen worden gesloten.

172. Handschoenenkastje

Een handschoenenkastje is een opbergvak in het dashboard voor de passagiersstoel. Het wordt vaak gebruikt om voertuigdocumenten, het instructieboekje en andere kleine voorwerpen binnen handbereik te bewaren. Het handschoenenkastje moet tijdens het rijden gesloten blijven zodat het passagiers niet hindert en losse voorwerpen niet in het voertuig kunnen vallen. Bewaar er bij voorkeur geen waardevolle spullen of voorwerpen die kunnen worden beschadigd door de hoge temperaturen in een geparkeerde auto.

173. Zichtbaarheid

Zichtbaarheid is het vermogen van een bestuurder om de weg, andere weggebruikers en mogelijke gevaren duidelijk te zien en tegelijk het voertuig voor anderen zichtbaar te maken. Zichtbaarheid kan worden verminderd door duisternis, mist, regen, sneeuw, vuile of beslagen ruiten, verblinding en voorwerpen die het zicht van de bestuurder belemmeren. Bestuurders moeten ruiten, spiegels en lichten schoon houden, alles verwijderen wat hun gezichtsveld blokkeert en de juiste voertuigverlichting gebruiken wanneer het zicht beperkt is.

174. Regen

Regen kan zicht, bandengrip en voertuigcontrole verminderen en tegelijk de stopafstand vergroten. Water op de weg kan ook aquaplaning veroorzaken, waarbij de banden het contact met het wegdek verliezen. Bestuurders moeten snelheid verminderen, meer volgafstand houden, plotseling sturen of remmen vermijden en de juiste verlichting gebruiken wanneer het zicht beperkt is. Extra voorzichtigheid is nodig bij hevige regen en waar water zich ophoopt in rijsporen of op slecht afwaterende wegen.

175. Mist

Mist kan het zicht sterk verminderen en het moeilijk maken om snelheid, afstand en de positie van andere weggebruikers in te schatten. Bestuurders moeten snelheid verminderen, meer volgafstand houden en de juiste verlichting gebruiken zonder anderen te verblinden. Vertrouw niet uitsluitend op het voertuig voor u als leidraad en wees voorbereid op plotselinge veranderingen in zicht. Bij zeer dichte mist kan stoppen op een veilige plaats de beste optie zijn.