Trafik işaretleriÇin

26. Yol çalışmaları

Yol çalışmaları, yol üzerinde veya yanında yapılan inşaat, bakım, onarım veya denetim faaliyetleridir. Yol düzenini, şerit genişliklerini, hız sınırlarını, önceliği, izin verilen yönleri ve yaya veya bisikletli tesislerini geçici olarak değiştirebilir.

Sürücüler geçici işaretlere, trafik ışıklarına, bariyerlere, yol çizgilerine ve yetkili personelin talimatlarına uymalıdır. Hızlarını azaltmalı, takip mesafesini artırmalı ve dar şeritlere, duran trafiğe, çalışanlara, makinelere ve güzergâhtaki ani değişikliklere hazırlıklı olmalıdır.

27. Yan rüzgâr

Yan rüzgâr, hareket yönüne yandan esen ve aracı yana itebilen veya dengesini etkileyebilen rüzgârdır. Güçlü ya da ani rüzgâr darbeleri özellikle motosikletler, bisikletler, karavanlar, römorklar ve yüksek gövdeli araçlar için tehlikelidir. Sürücüler hızını azaltmalı, direksiyonu sıkı ama rahat tutmalı ve diğer yol kullanıcılarıyla daha fazla mesafe bırakmalıdır. Köprülerde, açık yollarda, büyük araçları geçerken veya korunaklı alanlardan çıkarken özel dikkat gerekir; çünkü rüzgâr kuvvetindeki ani değişim aracı beklenmedik biçimde hareket ettirebilir.

28. Yükseklik sınırı

Yükseklik sınırı, toplam yüksekliği belirtilen değeri aşan araçların bir yol kesimine, köprüye, tünele, geçide veya başka yapıya girmesini ya da geçmesini yasaklar. Araç yüksekliğine yük ve üstüne takılı tüm ekipman dâhildir.

Yüksek araç sürücüleri aracın tam yüksekliğini bilmeli, ön uyarıları dikkate almalı ve gerektiğinde alternatif güzergâh kullanmalıdır. Yalnızca görsel tahmine güvenmemeli veya güvenli açıklık belirsizse bir yapının altından geçmeye çalışmamalıdır.

29. Ağırlık sınırı

Ağırlık sınırı, kütlesi gösterilen değeri aşan araçların veya araç kombinasyonlarının bir yol kesimine, köprüye, tünele veya başka yapıya girmesini ya da geçmesini yasaklar. Yerel hukuka göre kısıtlama aracın gerçek yüklü kütlesini, azami izin verilen kütlesini veya tek bir aks üzerindeki yükü ifade edebilir.

Sürücüler işaretin hangi kütle türüne atıfta bulunduğunu bilmeli ve gerektiğinde aracı, yolcuları, yükü ve römorku hesaba katmalıdır. Sınırı aşan araç başka uygun bir güzergâh kullanmalıdır.

30. Hız denetimi uyarısı

Hız denetimi uyarısı, araç hızlarının sabit kamera, mobil radar, lidar veya ortalama hız denetim sistemiyle izlenebileceğini sürücülere bildirir. Sürücülere geçerli hız sınırını kontrol etmelerini ve buna uymalarını hatırlatır.

İşaret normal olarak hız sınırını kendisi belirlemez. Sürücüler yolda geçerli genel, işaretli veya değişken hız sınırına uymalı ve yalnızca hız denetimi belirtildiği için aniden fren yapmamalıdır.

31. Bir sonraki kavşakta öncelik

Bir sonraki kavşakta öncelik, belirli bir yolda ilerleyen sürücülerin bir sonraki kavşakta kesişen yollardan gelen trafiğe göre öncelikli olduğu anlamına gelir. Öncelik düzeni normal olarak hem öncelikli trafiğe hem de yol vermesi gereken trafiğe bakan işaretlerle gösterilir.

Sürekli ana yoldan farklı olarak bu öncelik yalnızca belirtilen kavşakta geçerlidir. Sürücüler yine dikkatle yaklaşmalı ve trafik ışıklarına, yetkili görevlilere, geçitlere, dönüş kurallarına ve diğer geçerli işaretlere uymalıdır.

32. Trafik ışıkları

Trafik ışıkları, yol kullanıcılarının ne zaman ilerleyebileceğini, durmaya hazırlanması gerektiğini veya durmaya devam etmesi gerektiğini düzenlemek için renkli ışıklar, oklar veya semboller kullanır. Belirli yönler, şeritler, yayalar, bisikletliler veya toplu taşıma araçları için ayrı sinyaller bulunabilir.

Yeşil ışık yalnızca güzergâh açıksa ve hareket başka bakımdan da yasal ise ilerlemeye izin verir. Yol kullanıcıları yine öncelik kurallarına, dönüş yasaklarına, şerit çizgilerine ve yetkili trafik görevlilerinin talimatlarına uymalıdır.

33. Trafik ışıkları uyarısı

Trafik ışıkları uyarısı, ileride trafik sinyalleri bulunduğunu sürücülere bildiren uyarı işaretidir. Genellikle sinyallerin beklenmedik olduğu, uzaktan görülmesinin zor olduğu veya sürücülerin durmaya hazırlanmak için ek zamana ihtiyaç duyduğu yollarda kullanılır.

Bu uyarıya yaklaşan sürücüler gerektiğinde hızını azaltmalı, ilerideki sinyalleri izlemeli ve ışık değişirse veya kavşakta trafik bekliyorsa durmaya hazır olmalıdır.

34. Yaya ışıkları

Yaya ışıkları, yayaların ne zaman yolu geçmeye başlayabileceğini düzenleyen trafik sinyalleridir. Normal olarak geçişe başlamayı yasaklayan kırmızı duran kişi ve geçişe izin veren yeşil yürüyen kişi figürü gösterir.

Yanıp sönen sinyal veya geri sayım, izin verilen geçiş süresinin sona erdiğini bildirebilir. Yayalar gereksiz gecikmeden geçmeli; dönen sürücüler dikkatli kalmalı ve yasal olarak geçişe başlamış yayaların güvenli biçimde geçişini tamamlamasına izin vermelidir.

35. Sürücü belgesi

Sürücü belgesi, bir kişiye bir veya daha fazla belirli motorlu araç kategorisini kullanma yetkisi veren resmî belgedir. Belge, sahibinin hangi araçları kullanabileceğini belirleyen koşullar, kısıtlamalar, kategori kodları ve geçerlilik tarihleri içerebilir.

Sürücülerin ilgili araç kategorisi ve yetki alanı için geçerli bir belgeye sahip olması gerekir. Sürücü belgesi geçici, tam, kısıtlı, askıya alınmış veya geri alınmış olabilir ve profesyonel sürüş için ek yeterlilikler gerekebilir.

36. Konum işareti

Konum işareti, bir yol boyunca ölçülmüş konumu gösteren yol kenarı referansıdır. Normal olarak güzergâh üzerindeki belirlenmiş bir başlangıç noktasından ölçülen kilometre, mil veya daha küçük aralığı belirtir.

Kilometre ve hektometre işaretleri yol kullanıcılarının, acil servislerin, yol makamlarının ve bakım ekiplerinin yolun tam bir kesimini belirlemesine yardımcı olur. Hız sınırı, öncelik kuralı veya erişim kısıtlaması koymaz.

37. Trafik aynası

Trafik aynası, görüşün kısıtlı olduğu kavşak, araç girişi, viraj veya başka bir yere takılan dışbükey aynadır. Eğri yüzeyi normal düz aynadan daha geniş bir yaklaşan yol kullanıcıları görüşü sağlar.

Trafik aynası yalnızca bir görüş yardımcısıdır. Mesafe, hız ve yönü bozabilir; karanlık, hava, kir veya hasardan etkilenebilir. Sürücüler yolu doğrudan gözlemlemeye devam etmeli, tüm öncelik kurallarına uymalı ve yalnızca güvenli olduğunda ilerlemelidir.

38. Park etme

Park etme, trafik koşulları veya başka acil bir zorunluluk nedeniyle yalnızca kısa süreli durmak yerine aracı bir yerde belirli süre hareketsiz bırakmak anlamına gelir. Birçok ülke park etmeyi, yolcu bindirmek veya indirmek ya da mal yüklemek veya boşaltmak için yapılan kısa duruştan ayırır; ancak kesin yasal tanım değişir.

Park etme trafik işaretleri, yol çizgileri, park bölgeleri ve yerel düzenlemelerle izinli, kısıtlı, ayrılmış, süreli veya yasak olabilir. Sürücüler tehlike veya gereksiz engel oluşturmadan park etmeli ve ödeme, izin, araç kategorisi veya azami park süresi gibi koşullara uymalıdır.

39. Park etmek yasaktır

Park etmek yasaktır, araçların belirtilen yerde veya kısıtlamanın kapsadığı yol kesiminde park hâlinde bırakılamayacağını gösterir. Yerel hukuka bağlı olarak, durmak ayrıca yasak değilse sürücünün yolcu bindirmek veya indirmek ya da mal yüklemek veya boşaltmak için kısa süreli durmasına izin verilebilir.

Park yasağı sürekli veya yalnızca belirli saatlerde, günlerde, araç kategorilerinde veya yol kesimlerinde geçerli olabilir. Kesin kapsam ve istisnalar trafik işareti, ek paneller, yol çizgileri ve yerel trafik düzenlemeleriyle belirlenir.

40. Durmak yasaktır

Durmak yasaktır, araçların belirtilen yerde yolcu bindirip indirmek veya mal yükleyip boşaltmak için kısa süreli bile isteğe bağlı olarak duramayacağı anlamına gelir. Park yasağından daha katı bir kısıtlamadır.

Durma yasağı trafik işareti, yol çizgisi veya yerel trafik düzenlemesiyle belirtilebilir. Sürücüler trafik koşulları, acil durum veya başka yasal zorunluluk nedeniyle durmak zorunda kalmadıkça durmanın izinli olduğu bir yere kadar devam etmelidir.

41. Engelli park yeri

Engelli parkı, geçerli uygunluk şartlarını karşılayan engelli kişiler için ayrılmış park yerlerini ve park haklarını ifade eder. Ayrılmış yerler normal olarak uluslararası tekerlekli sandalye sembolüyle belirtilir ve yakındaki tesislere daha kolay erişim sağlamak için konumlandırılır.

Engelli park yerinin kullanılması genellikle geçerli engelli park izni veya kartı gerektirir. İzin normal olarak belirli bir araca değil uygun kişiye aittir ve yalnızca o kişi aracı kullanırken veya araçta yolculuk ederken kullanılabilir.

42. Geri gitme

Geri gitme, aracı geriye doğru sürmek anlamına gelir. Park ederken, dar bir alandan çıkarken veya ileri hareketin pratik olmadığı durumda aracı yeniden konumlandırırken yaygın olarak kullanılır.

Geri gitmeden önce sürücü aynaları ve kör noktaları kontrol etmeli, aracın çevresine dikkatle bakmalı ve arkasındaki alanın boş olduğundan emin olmalıdır. Arka görüş çoğu zaman sınırlı olduğundan geri gitme yavaş yapılmalı ve yalnızca gerekli olduğu kadar sürdürülmelidir.

43. U dönüşü

U dönüşü, aracın ters yönde ilerlemek üzere dönmesi manevrasıdır. Normal olarak yolun bir bölümünü kesmeyi ve aracın geldiği yöne bakacak şekilde yeniden trafiğe girmeyi içerir.

U dönüşü yapmadan önce sürücü çevredeki trafiği, yayaları ve bisikletlileri kontrol etmeli, gerektiğinde sinyal vermeli ve manevrayı güvenli tamamlamak için yeterli görüş ve alan bulunduğundan emin olmalıdır. U dönüşleri trafik işaretleriyle veya belirli yol türlerinde yasaklanabilir.

44. Kontrolsüz kavşak

Kontrolsüz kavşak, trafik önceliğinin belirli yaklaşımlara trafik ışıkları, yetkili kişi veya öncelik belirleyen işaretlerle özel olarak düzenlenmediği kavşaktır. Bu nedenle sürücüler kimin öncelikli olduğunu o ülkede geçerli varsayılan trafik kurallarına göre belirlemelidir.

Uygulanacak kural ülkeden ülkeye değişir ve sağdan gelenin önceliği, soldan gelenin önceliği veya başka varsayılan geçiş hakkı kuralını içerebilir. Sürücüler kontrolsüz kavşağa dikkatle yaklaşmalı, her yöndeki trafiği gözlemlemeli ve daha geniş veya yoğun yolun otomatik olarak öncelikli olduğunu varsaymamalıdır.

45. Geçici sürücü belgesi

Geçici sürücü belgesi, sürücü adayının tam sürücü belgesi almadan önce kamuya açık yollarda sürüş pratiği yapmasına izin verir. Koşullar ülkelere göre değişir ve adayın onaylı bir refakatçiyle sürmesi gerekip gerekmediğini, hangi araçların kullanılabileceğini, nerede ve ne zaman sürüş yapılabileceğini ve belgenin ne kadar süre geçerli olduğunu belirleyebilir. Geçici belge normal olarak tam sürücü belgesinden daha sıkı kurallara tabidir ve özellikle öğrenme ile pratik sürüş deneyimi kazanma amacı taşır.

46. Acil çıkış

Acil çıkış, yangın, duman oluşumu veya başka ciddi olay sırasında yol kullanıcılarının tünel ya da kapalı trafik tesisinden çıkmasını sağlayan işaretli kaçış yoludur. Acil çıkışlar doğrudan tehlikeden ayrılmış daha güvenli bir alana götürür.

Acil durumda tahliye gerekiyorsa araçtakiler araçtan çıkmalı ve acil çıkış işaretleri ile talimatlarını izlemelidir. Tünelde kalmak veya araçlarına geri dönmek yerine tehlikeden uzaklaşmalıdır.

47. Kaçış rampası

Kaçış rampası, diğer adıyla acil kaçış şeridi, özellikle dik yokuş aşağı inen ağır aracın etkili frenini kaybetmesi durumunda aracı durdurmak için özel olarak yapılmış şerittir. Aracı yavaşlatıp durdurmak için yukarı eğim, derin çakıl veya başka enerji emici yüzey kullanılabilir.

Frenleme yeteneğini kaybeden sürücü yokuş aşağı devam etmeye çalışmak yerine kaçış rampasına mümkün olan en erken ve güvenli anda girmelidir. Kaçış rampaları acil durum tesisleridir ve normal durma, park veya dönüş için kullanılmamalıdır.

48. Korna

Bir korna, tehlike konusunda diğer yol kullanıcılarını uyarmak veya güvenlik için gerektiğinde dikkatlerini çekmek amacıyla kullanılan sesli bir uyarı cihazıdır. Çoğu motorlu araçta direksiyon üzerinden çalıştırılan elektrikli bir korna bulunur. Trafik kuralları, özellikle yerleşim ve konut alanlarında gereksiz veya aşırı korna kullanımını genellikle sınırlar. Bu nedenle korna, öfke ifade etmek veya diğer yol kullanıcılarını selamlamak için değil, bir uyarı cihazı olarak kullanılmalıdır.

49. Dingil ağırlığı sınırı

Bir dingil ağırlığı sınırı, bir aracın tek bir dingili tarafından taşınmasına izin verilen azami ağırlık veya yüktür. Aracın toplam ağırlığından bağımsız olarak, bir dingilin ve tekerleklerinin yola aktarabileceği kuvveti sınırlar.

Dingil ağırlığı sınırları köprüleri ve yol yüzeylerini aşırı yükten korumaya yardımcı olur ve aracın güvenli kullanımına katkıda bulunur. Yük yanlış dağıtılmışsa bir araç toplam ağırlık sınırına uyduğu hâlde dingil sınırını aşabilir.

50. Şarj istasyonu

Bir şarj istasyonu, bir elektrikli veya şarj edilebilir hibrit aracın bataryasının elektrik kaynağına bağlanarak şarj edilebildiği bir veya daha fazla şarj noktasına sahip yerdir. Şarj istasyonları kamu yolları boyunca, otoparklarda, hizmet alanlarında veya özel mülkte bulunabilir.

Şarj yerleri şarj olan araçlara ayrılmış olabilir ve park kısıtlamalarına, süre sınırlarına, ödeme gerekliliklerine veya diğer koşullara tabi olabilir. Sürücüler konumdaki trafik işaretlerine, park kurallarına ve şarj talimatlarına uymalıdır.