Trafik işaretleriÇin

126. Benzin

Benzin, diğer adıyla gasoline, kıvılcım ateşlemeli motorlarda yaygın olarak kullanılan sıvı yakıttır. Esas olarak petrolden üretilir ve etanol gibi yenilenebilir bileşenler içerebilir.

Farklı benzin türleri oktan değeri ve etanol içeriğine göre tanımlanır. Sürücüler her zaman araç üreticisinin önerdiği özellikleri karşılayan yakıtı kullanmalıdır.

127. Dizel

Dizel, sıkıştırma ateşlemeli motorlarda kullanılan sıvı yakıttır. Benzinli motorlardan farklı olarak dizel motorlar yakıtı bujiyle değil havanın sıkıştırılmasıyla oluşan ısı sayesinde ateşler.

Dizel yakıtlar biyodizel gibi yenilenebilir bileşenler içerebilir. Uygun olmayan yakıt motora veya yakıt sistemine zarar verebileceğinden sürücüler her zaman araç üreticisinin onayladığı dizel türünü kullanmalıdır.

128. Dizel egzoz sıvısı

Dizel egzoz sıvısı (DEF), seçici katalitik indirgeme (SCR) sistemine sahip birçok modern dizel araçta zararlı azot oksit (NOx) emisyonlarını azaltmak için kullanılan sıvıdır. Avrupa’da yaygın olarak AdBlue ticari adıyla bilinir.

DEF dizel yakıt değildir ve ayrı bir depoda tutulur. Yüksek saflıkta üre ve sudan oluşan bir çözeltidir ve egzoz sistemine enjekte edilerek azot oksitlerin daha az zararlı maddelere dönüştürülmesine yardımcı olur.

129. Araç sigortası

Araç sigortası, motorlu bir araca sahip olma veya onu kullanmayla ilişkili risklere karşı mali korumadır. Poliçeye bağlı olarak başkalarına verilen yaralanma veya hasar sorumluluğunu ve sigortalı aracın hasarını, çalınmasını veya diğer kayıplarını kapsayabilir.

Kanunen gerekli asgari sigorta ülkeye göre değişir. Sürücüler çoğu zaman zorunlu asgarinin ötesinde çarpışma, kapsamlı, hırsızlık, yangın veya yol yardımı gibi ek teminatlar satın alabilir.

130. İlk yardım çantası

Bir ilk yardım çantası, yaralanma veya kaza sonrasında derhâl temel bakım sağlamak amacıyla kullanılan tıbbi malzeme koleksiyonudur. Araç ilk yardım çantasında genellikle steril pansuman malzemeleri, bandajlar, yara bantları ve diğer temel yara bakım malzemeleri bulunur.

Bazı ülkeler belirli araçların ilk yardım çantası taşımasını zorunlu tutarken bazılarında yalnızca tavsiye edilir. Çanta gerektiğinde kolay ulaşılabilecek yerde saklanmalı ve gerekli malzemelerin eksiksiz ve kullanılabilir kalması için içeriği düzenli olarak kontrol edilmelidir.

131. Yangın söndürücü

Bir yangın söndürücü, küçük bir yangını kontrol etmek veya söndürmek için kullanılan taşınabilir güvenlik cihazıdır. Araç yangın söndürücüleri, türüne bağlı olarak malzeme, yakıt, elektrik ekipmanı veya diğer araç parçalarını içeren yangınlara uygun olabilir.

Bazı ülkeler belirli araçların yangın söndürücü taşımasını zorunlu tutarken bazılarında yalnızca tavsiye edilir. Yangın söndürücü güvenli şekilde sabitlenmiş, kolay erişilebilir, araç kullanımına uygun ve çalışır durumda tutulmalıdır.

132. Yüksek görünürlüklü giysi

Yüksek görünürlüklü giysi, kişinin diğer yol kullanıcıları tarafından daha kolay görülmesini sağlamak üzere tasarlanmış giysidir. Genellikle parlak floresan malzeme ile araç farlarının ışığını yansıtan retroreflektif şeritleri birleştirir.

Yüksek görünürlüklü giysi, özellikle sürücü veya yolcunun arıza ya da acil durum sonrasında araçtan çıkması gerektiğinde yararlıdır. Gereklilikler ülkeye göre değişir; bu nedenle sürücüler reflektif güvenlik yeleğinin taşınmasının veya giyilmesinin zorunlu olup olmadığını kontrol etmelidir.

133. İlk yardım

İlk yardım, yaralanan veya aniden hastalanan kişiye profesyonel tıbbi yardım gelmeden önce verilen acil yardımdır. Amacı yaşamı korumak, durumun kötüleşmesini önlemek ve iyileşmeyi desteklemektir.

Bir trafik kazasında ilk yardım, olay yerinin güvenli olduğundan emin olmak, yaralının durumunu değerlendirmek ve gerektiğinde acil hizmetlerle iletişime geçmekle başlar. Yardım, yardımcı kişinin güvenli şekilde yapmayı bildiği işlemlerle sınırlı olmalıdır.

134. Basamaklı beton bariyer

Bir basamaklı beton bariyer, basamaklı veya eğimli yüzey profiline sahip beton araç tutma bariyeridir. Yoldan çıkan araçları tutmak ve yeniden yönlendirmek, karşıt trafiğe girmelerini veya tehlikeli yol kenarı engellerine ulaşmalarını azaltmak amacıyla yollar boyunca veya orta refüjlerde kullanılır.

Basamaklı beton bariyerler yerinde dökülebilir veya birbirine bağlı prefabrik bölümlerden yapılabilir. Tutma seviyeleri, darbe davranışları ve izin verilen hareketleri belirli bariyer sistemine ve kurulumuna bağlıdır.

135. Bariyerler

Bariyerler, trafiği engellemek, kısıtlamak, yönlendirmek veya ayırmak için kullanılan fiziksel cihazlardır. Yol kullanıcılarını koruyabilir, yol veya şeritleri kapatabilir, erişimi kontrol edebilir, karşıt trafiği ayırabilir veya insanları ve çalışma alanlarını hareketli araçlardan koruyabilir.

Yol bariyerleri kalıcı veya geçici olabilir ve kapılar, kollu bariyerler, beton bariyerler, hareketli bariyerler ve diğer tutma veya kapatma sistemlerini içerebilir. Sürücüler bariyerlere uymalı ve bir yolun veya alanın kapalı olduğunu gösterdiklerinde bariyerleri geçmemelidir.

136. Araç ışıkları

Araç ışıkları, sürücünün görmesine, aracın görünür olmasına ve diğer yol kullanıcılarına niyet bildirmesine yardımcı olmak için araca takılan aydınlatma ve sinyal cihazlarıdır. Kısa ve uzun farlar, konum lambaları, gündüz sürüş lambaları, arka lambalar, fren lambaları, yön göstergeleri, geri vites lambaları, sis lambaları ve dörtlü ikaz lambalarını kapsar.

Sürücüler görüş, hava ve trafik koşullarına uygun ışıkları kullanmalıdır. Işıklar temiz ve çalışır durumda tutulmalı ve diğer yol kullanıcılarının gözünü kamaştırabilecek ışıklar yalnızca izin verildiğinde kullanılmalıdır.

137. Sokak aydınlatması

Sokak aydınlatması, karanlıkta yolları, kavşakları, geçitleri, yaya yollarını ve diğer kamusal trafik alanlarını aydınlatmak için kullanılan sabit aydınlatma tesisleridir. Taşıt yolunun, yol kullanıcılarının ve olası tehlikelerin görünürlüğünü artırır.

Sokak aydınlatması, sürücünün gerekli araç ışıklarını kullanma veya hızını görüşe göre ayarlama sorumluluğunun yerini almaz. Aydınlatma seviyeleri yollar arasında önemli ölçüde değişebilir ve bazı yollar yalnızca kısmen aydınlatılmış veya tamamen karanlık olabilir.

138. Kısa far

Kısa far, aracın farlarının kısa huzme ayarıdır. İlerideki yolu aydınlatırken ışığı aşağı yönlendirerek sürücülerin ve diğer yol kullanıcılarının gözünü kamaştırma ihtimalini azaltır.

Kısa farlar normalde gece, görüşün kötü olduğu durumlarda ve uzun farın başka bir yol kullanıcısının gözünü kamaştırabileceği her durumda kullanılır. Uzun fara göre daha az aydınlatma sağlar ancak yakınlarda başka trafik varken normal sürüş için uygundur.

139. Uzun far

Uzun far, yolu ileride uzun mesafeye kadar aydınlatmak için tasarlanmış far ayarıdır. Kısa fardan daha güçlü ve daha uzağa ulaşan aydınlatma sağlar ancak yanlış kullanılırsa diğer yol kullanıcılarının gözünü kamaştırabilir.

Uzun far esas olarak gözünü kamaştırabileceği yakın trafik bulunmayan karanlık yollarda yararlıdır. Sürücüler trafik koşulları veya ulusal kurallar gerektirdiğinde kısa fara geçmelidir.

140. Sis lambaları

Sis lambaları, sis, kar veya diğer şiddetli hava koşulları nedeniyle görüş ciddi biçimde azaldığında kullanılmak üzere tasarlanmış araç ışıklarıdır. Ön sis lambaları ilerideki yolu alçaktan aydınlatırken arka sis lambaları aracı arkadan yaklaşan yol kullanıcıları için daha görünür kılar.

Sis lambaları yalnızca yerel trafik kurallarının izin verdiği koşullarda kullanılmalıdır. Arka sis lambaları özellikle parlaktır ve görüş iyi olduğunda arkadaki sürücülerin gözünü kamaştırabilir veya dikkatini dağıtabilir.

141. Ön sis lambaları

Ön sis lambaları, sis, kar veya şiddetli yağmur nedeniyle görüş azaldığında aracın hemen önündeki yolu daha iyi aydınlatmak için tasarlanmış alçak monteli araç ışıklarıdır. Huzmeleri genellikle geniştir ve yol yüzeyine doğru alçaktan yönlendirilir.

Ön sis lambaları yalnızca yerel trafik kurallarının izin verdiği hava koşullarında kullanılmalıdır. Bunlar yardımcı ışıklardır ve normal görüş koşullarında gereksiz yere kullanılmamalıdır.

142. Arka sis lambaları

Arka sis lambaları, görüş ciddi şekilde azaldığında arkadan gelen yol kullanıcılarının aracı daha kolay görmesini sağlayan parlak kırmızı arka ışıklardır. Normal arka konum lambalarından çok daha parlaktır.

Arka sis lambaları arkadaki sürücülerin gözünü kamaştırabileceği veya dikkatini dağıtabileceği için yalnızca yerel trafik kurallarının izin verdiği hava koşullarında kullanılmalı ve görüş iyileştiğinde kapatılmalıdır.

143. Konum lambaları

Konum lambaları, aracın görünür olmasını ve varlığıyla yaklaşık genişliğini göstermeyi sağlayan düşük yoğunluklu araç ışıklarıdır. Kısa veya uzun farlardan farklı olarak gece normal sürüş için yolu yeterince uzağa aydınlatmak üzere tasarlanmamıştır.

Konum lambaları genellikle diğer araç aydınlatmalarıyla birlikte kullanılır ve karanlıkta durmuş veya park edilmiş aracı görünür kılmak için de kullanılabilir. Kullanımlarının zorunlu olduğu durumlar ulusal trafik kurallarına bağlıdır.

144. Sinyal lambaları

Sinyal lambaları, diğer adıyla yön göstergeleri, sürücünün dönme veya şerit değiştirme gibi yana hareket etme niyetini bildirmek için kullanılan yanıp sönen ışıklardır. Normalde aracın hareket etmeyi planladığı tarafta yanıp sönerler.

Sinyal lambaları diğer yol kullanıcılarına yararlı bir uyarı sağlayacak kadar erken etkinleştirilmeli ve planlanan hareket tamamlandıktan sonra kapatılmalıdır. Sinyal vermek tek başına sürücüye öncelik vermez veya güvenli olmayan manevrayı izinli hâle getirmez.

145. Dörtlü ikaz lambaları

Dörtlü ikaz lambaları, aracın tüm yön göstergelerinin aynı anda yanıp sönmesini sağlar. Araç veya trafik durumunun olağandışı ya da ani bir tehlike oluşturduğunu diğer yol kullanıcılarına bildirmek için kullanılır.

Dörtlü ikaz lambaları arıza, çarpışma sonrasında veya arkadan gelen trafiği ani tehlike konusunda uyarırken uygun olabilir. Normalde doğru park etme, sinyal verme veya araç aydınlatmasının yerine kullanılmamalıdır.

146. Gösterge paneli ışıkları

Gösterge paneli ışıkları, aracın çalışması, sistemleri ve olası arızaları hakkında bilgi veren gösterge panelindeki aydınlatılmış sembol ve göstergelerdir. Farlar, yön göstergeleri, yakıt seviyesi, motor durumu, lastik basıncı, fren sistemleri ve güvenlik ekipmanı gibi işlevleri gösterebilir.

Gösterge paneli ışıkları önem derecesini göstermek için genellikle farklı renkler kullanır. Yeşil veya mavi çoğunlukla bir sistemin çalıştığını, sarı veya kehribar dikkat gerekebileceğini, kırmızı ise genellikle hızlı müdahale gerektiren ciddi bir durumu bildirir.

147. Bisiklet aydınlatması

Bisiklet aydınlatması, özellikle düşük ışıkta veya gece koşullarında sürücünün görmesine ve görünmesine yardımcı olmak için bisiklete takılan ışıklar ve reflektörleri ifade eder. Güvenlik için önemlidir ve çoğu zaman kanunen zorunludur.

148. Bisiklet zili

Bir bisiklet zili, genellikle gidona monte edilen ve yayaları, diğer bisikletlileri veya araçları varlığınız konusunda uyarmak için kullanılan küçük bir sesli uyarı cihazıdır. Birçok ülkede veya şehirde kamu yolları ve bisiklet yollarında çalışır durumda bir zil bulundurmak yasal olarak zorunludur. Güvenlik ve nezaket için küçük ama etkili bir araçtır; bisikletin kornası gibi düşünülebilir, ancak daha naziktir!

149. Far yakıp söndürme

Far yakıp söndürme, sürücünün diğer yol kullanıcılarına bir mesaj vermek için aracın uzun farlarını (veya bazen kısa farlarını) kısa süreli olarak hızla açıp kapatmasıdır. Zamanlamayı açık ve dikkatli kullanın; çok hızlı veya agresif şekilde far yakıp söndürmeyin ve sis, şiddetli yağmur veya gece koşullarında başkalarının gözünü kamaştırabilecekse bundan kaçının.

150. Emniyet kemeri

Bir emniyet kemeri, ani frenleme veya çarpışma sırasında araç içindeki kişiyi koltuğunda güvenli şekilde tutmak için tasarlanmış koruma sistemidir. Kişinin araç içine çarpma veya araçtan fırlama riskini azaltmaya yardımcı olur.

Emniyet kemeri vücuda sıkıca oturmalı; kucak bölümü kalçaların üzerinden alçaktan, omuz bölümü ise göğsün üzerinden geçmelidir. Kemer bükülmemeli, sırtın arkasından geçirilmemeli veya koruyucu etkisini azaltacak şekilde kullanılmamalıdır.