Trafik işaretleriBirleşik Krallık

51. Engelli park yeri

Engelli parkı, ilgili şartları karşılayan engelli kişiler için ayrılmış park yerlerini ve park haklarını ifade eder. Ayrılmış yerler normal olarak uluslararası tekerlekli sandalye sembolüyle belirtilir ve yakındaki tesislere daha kolay erişim sağlamak için konumlandırılır.

Engelli park yerinin kullanılması genellikle geçerli bir engelli park izni veya kartı gerektirir. İzin normal olarak belirli bir araca değil bu hakkı taşıyan kişiye aittir ve yalnızca o kişi aracı kullanırken veya araçta yolculuk ederken kullanılabilir.

52. Geri gitme

Geri gitme, aracı geriye doğru sürmek anlamına gelir. Park ederken, dar bir alandan çıkarken veya ileri gitmenin pratik olmadığı durumlarda aracı yeniden konumlandırırken yaygın olarak kullanılır.

Geri gitmeden önce sürücü aynaları ve kör noktaları kontrol etmeli, aracın çevresine dikkatle bakmalı ve arkasındaki alanın boş olduğundan emin olmalıdır. Arka görüş çoğu zaman sınırlı olduğundan geri manevra yavaş yapılmalı ve yalnızca gerekli olduğu kadar sürdürülmelidir.

53. Alternatif güzergâh

Alternatif güzergâh, normal güzergâh kapalı, trafik nedeniyle tıkanmış veya başka bir nedenle kullanılamaz olduğunda kullanılan geçici başka bir yoldur. Yol çalışmaları, kazalar, halka açık etkinlikler, seller veya diğer aksaklıklar sırasında yaygın olarak uygulanır. Sürücüler geçici yön işaretlerini dikkatle izlemeli, gerektiğinde hızlarını azaltmalı ve alışık olmadıkları yollara, değişen önceliklere veya alternatif güzergâhtaki ek trafiğe hazırlıklı olmalıdır.

54. Yol yüzeyinin durumu

Yol yüzeyinin durumu, ilerideki yolun düzensiz, hasarlı veya kötü durumda olabileceğini ve aracın dengesini, direksiyon hâkimiyetini veya frenleme performansını etkileyebileceğini belirten bir uyarıyı ifade eder. Tehlike tümsekler, çukurlar, bozuk kaplama veya diğer yüzey düzensizliklerini içerebilir.

Sürücüler gerektiğinde hızlarını azaltmalı, güvenli takip mesafesi bırakmalı ve bozuk yüzeyden geçerken ani direksiyon hareketlerinden veya sert frenlemeden kaçınmalıdır. Uyarı işaretinin kesin anlamı ve görünümü ülkeden ülkeye değiştiğinden sürücüler yerel trafik işaretlerine ve kurallara uymalıdır.

55. Banket

Banket, taşıt yolunun kenarında, taşıt yolu ile hendek, şev, mülk sınırı veya yol kenarındaki başka bir alan arasında bulunan şerittir. Taşıt yolu ile aynı seviyede veya daha yüksek olabilir ve çim, çakıl, toprak ya da başka bir yüzeyden oluşabilir.

Banket normal olarak taşıt yolundan, kaldırımdan ve bisiklet yolundan ayrıdır. Yerel trafik mevzuatına bağlı olarak yayaların, bisikletlilerin veya araçların belirli durumlarda banketi kullanmasına izin verilebilir ve burada durmaya ve park etmeye özel kurallar uygulanabilir.

56. Trafik sakinleştirme

Trafik sakinleştirme, özellikle araçların yayalar ve bisikletlilerle yakın etkileşimde bulunduğu alanlarda araç hızlarını düşürmek ve güvenliği artırmak amacıyla kullanılan yol tasarımına ilişkin önlemler bütünüdür. Hız tümsekleri, yükseltilmiş geçitler, yol daraltmaları, şikanlar, trafik adaları ve yol düzeni ya da yol yüzeyindeki değişiklikleri içerebilir.

Trafik sakinleştirmenin amacı yalnızca hız sınırı işaretlerine dayanmak yerine sürücüleri daha düşük ve uygun hızda gitmeye teşvik etmektir. Kullanılan önlemler ve yasal şartlar ülkeden ülkeye değişir.

57. Binicilik

Binicilik, at binmeyi ve atlar ile binicileri içeren faaliyetleri ifade eder. Karayolu trafiğinde binici veya atlı, geçerli kurallara ve mevcut altyapıya bağlı olarak yolları, at yollarını veya özel olarak belirlenmiş güzergâhları kullanabilir.

Atlara ve binicilere yaklaşan sürücüler hızlarını azaltmalı, yeterli mesafe bırakmalı ve hayvanı korkutabilecek ani gürültü veya hareketlerden kaçınmalıdır. Biniciler de kendileri için geçerli trafik kurallarına uymalıdır.

58. Acil çıkış

Acil çıkış, yangın, duman oluşumu veya başka bir ciddi olay sırasında yol kullanıcılarının tünel ya da kapalı trafik tesisinden çıkmasını sağlayan işaretli kaçış yoludur. Acil çıkışlar doğrudan tehlikeden ayrılmış daha güvenli bir alana götürür.

Acil durumda tahliye gerekiyorsa araçtakiler araçtan çıkmalı ve acil çıkış işaretleri ile talimatlarını izlemelidir. Tünelde kalmak veya araçlarına geri dönmek yerine tehlikeden uzaklaşmalıdırlar.

59. Yerleşim yeri sınırı

Yerleşim yeri sınırı, karayolu trafiği açısından yapılaşmış veya kentsel alanın başladığı ya da sona erdiği sınırdır. Genellikle yer adı veya yerleşim yeri işaretiyle belirtilir ve şehir içi hız sınırları, park kuralları veya başka kısıtlamalar gibi belirli trafik kurallarının başladığı ya da sona erdiği noktayı gösterebilir.

Trafikle ilgili yerleşim yeri sınırı bir şehir veya belediyenin idari sınırıyla mutlaka tamamen örtüşmez. Hukuki anlamı ülkede kullanılan trafik işaretleri ve kurallara bağlıdır.

60. Turistik yer

Bir turistik yer, ziyaretçilerin kültür, tarih, eğlence, doğa veya dinlenmeyle ilgili amaçlarla gidebileceği ilgi çekici bir yerdir. Anıtlar, kaleler, müzeler, manzara noktaları, eğlence parkları ve diğer önemli ziyaret noktaları buna örnektir.

Turistik yerler, yolcuların hedefi bulmasına yardımcı olan turistik işaretler veya yön işaretleri ile gösterilebilir. Kullanılan renkler, semboller ve gösterilen turistik yer türleri ülkeye göre değişir.

61. Plaka

Bir plaka, diğer adıyla tescil plakası veya araç plakası, yetkili tescil makamı tarafından bir araca verilen araca özgü tescil numarasını gösteren plakadır. Aracın tescil, trafik denetimi, vergilendirme, sigorta ve park kontrolü gibi amaçlarla tanımlanmasını sağlar.

Plakaların görünümü, biçimi, yerleşimi ve gerekli sayısı ülkeye ve araç kategorisine göre değişir. Sürücüler gerekli plakaların doğru şekilde takılmış, açıkça görülebilir ve okunaklı olmasını sağlamalı ve plaka kaybolduğunda, çalındığında, hasar gördüğünde veya değiştirildiğinde yerel kurallara uymalıdır.

62. Şarj istasyonu

Bir şarj istasyonu, elektrikli veya şarj edilebilir hibrit bir aracın bataryasının elektrik kaynağına bağlanarak şarj edilebildiği bir veya daha fazla şarj noktasına sahip yerdir. Şarj istasyonları kamu yolları boyunca, otoparklarda, hizmet alanlarında veya özel mülkte bulunabilir.

Şarj yerleri şarj olan araçlara ayrılmış olabilir ve park kısıtlamalarına, süre sınırlarına, ödeme gerekliliklerine veya diğer koşullara tabi olabilir. Sürücüler bulundukları yerdeki trafik işaretlerine, park kurallarına ve şarj talimatlarına uymalıdır.

63. Genel tehlike uyarısı

Bir genel tehlike uyarı işareti, yol kullanıcılarını daha özel bir uyarı işaretiyle gösterilmeyen ilerideki bir tehlike konusunda uyarır. Belirli tehlike, uyarı işaretiyle birlikte yerleştirilen ek levha, metin, sembol veya başka bir göstergeyle açıklanabilir.

Sürücüler dikkatlerini artırmalı, ilerideki yolu gözlemlemeli ve hızlarını tehlikenin niteliğine ve çevre koşullarına göre ayarlamalıdır. İşaretin tam görünümü ve tehlikenin nasıl belirtildiği ülkeye göre değişir; bu nedenle yol kullanıcıları yerel trafik işaretlerine ve kurallarına uymalıdır.

64. Çukur kesim

Bir çukur kesim, yol yüzeyinin nispeten kısa bir mesafede alçalıp ardından tekrar yükseldiği alçak veya çökmüş bir yol bölümüdür. Böyle bir kesim görüşü azaltabilir, araç dengesini etkileyebilir ve bazen su biriktirerek sürücünün ilerideki yolu değerlendirmesini zorlaştırabilir.

Çukur bir kesime yaklaşan sürücüler gerektiğinde hızlarını azaltmalı, araç kontrolünü korumalı ve çukurun içinde veya ötesinde gizlenebilecek araçlara, yayalara, bisikletlilere ya da birikmiş suya dikkat etmelidir.

65. Tramvay şeridi

Bir tramvay şeridi, esas olarak tramvayların kullanımı için ayrılmış yol bölümü veya ayrı ray alanıdır. Diğer trafikten fiziksel olarak ayrılmış olabilir ya da taşıt yolunun bir parçasını oluştururken tramvaylara ve bazı ülkelerde belirli yetkili araçlara ayrılmış olabilir.

Sürücüler, geçerli işaretler, yol çizgileri veya trafik kuralları izin vermedikçe tramvay şeridine girmemeli veya şeridi engellememelidir. Tramvaylar engellerden kaçınmak için yön değiştiremediği için tramvay raylarını geçerken veya rayların yakınında sürerken özellikle dikkatli olunmalıdır.

66. Bisikletli

Bir bisikletli, bisiklete binen ve onu kontrol eden kişidir. Bisikletliler yol kullanıcısıdır ve birçok ülkede bisikletler hukuken araç olarak kabul edilir; bu nedenle bisikletliler, bisiklet kullanımına özgü kurallarla birlikte diğer sürücülere uygulanan trafik kurallarının çoğuna uymak zorundadır.

Bisikletliler zorunlu olduğu yerlerde belirlenmiş bisiklet tesislerini kullanmalı, trafik işaret ve sinyallerine uymalı ve diğer yol kullanıcılarının hareketlerini öngörebileceği şekilde ve güvenle sürmelidir. Yol üzerindeki konum, geçiş önceliği, ekipman ve bisiklet kullanımına izin verilen alanlara ilişkin kesin kurallar ülkeye göre değişir.

67. Otobüs

Bir otobüs, genellikle toplu taşıma, okul taşımacılığı, özel taşımacılık veya başka bir yolcu hizmeti kapsamında yollarda birden fazla yolcu taşımak için tasarlanmış motorlu araçtır. Otobüsler genellikle otomobillerden daha fazla yolcu kapasitesine sahiptir ve oturarak seyahat eden yolcuları, ayakta seyahat eden yolcuları veya her iki grubu taşımak üzere tasarlanabilir.

Otobüsler için sürücü belgesi, yolcu kapasitesi, hız sınırları, emniyet kemerleri, otobüs şeritleri, duraklar ve yolcu bindirme konusunda özel kurallar uygulanabilir. Şehir içi ve şehirlerarası otobüslerin hukuki sınıflandırması ve bunlara uygulanan kurallar ülkeye göre değişir; bu nedenle sürücüler ve yolcular yerel trafik düzenlemelerine uymalıdır.

68. Polis

Polis, kanunları uygulamak, kamu güvenliğini sağlamak ve karayolu trafiğini etkileyebilecek durumları yönetmekle görevli kamu makamıdır. Trafikte polis memurları araçları kontrol edebilir, trafik kurallarını uygulayabilir, kazaları araştırabilir, trafiği yönlendirebilir ve acil durumlara müdahale edebilir.

Yol kullanıcıları polis memurlarının veya diğer yetkili trafik görevlilerinin verdiği hukuka uygun talimatlara uymalıdır. Yerel mevzuata bağlı olarak polis talimatları geçici olarak trafik ışıklarına, trafik işaretlerine veya normal trafik düzenine göre öncelikli olabilir.

69. Ambulans

Bir ambulans, acil tıbbi yardım sağlamak veya hastaları sağlık kuruluşlarına ya da sağlık kuruluşları arasında taşımak için donatılmış ve kullanılan araçtır. Ambulanslarda tıbbi ekipman ve taşıma sırasında tedavi sağlayabilecek eğitimli personel bulunabilir.

Acil müdahale sırasında ambulans uyarı ışıkları ve siren kullanabilir ve özel geçiş önceliğinden veya belirli trafik kurallarına ilişkin muafiyetlerden yararlanabilir. Diğer yol kullanıcıları acil durum araçları için yerel kurallara uymalı, yeterli alan açmalı ve geçişlerini engellememelidir.

70. Taşıt yolu

Bir taşıt yolu, diğer adıyla araç yolu, esas olarak araçların hareketi için tasarlanmış yol bölümüdür. Bir taşıt yolu trafiği tek veya iki yönde taşıyabilir ve bir veya daha fazla trafik şeridine ayrılabilir.

Taşıt yolu, daha geniş yol ortamının yalnızca bir bölümüdür. Bisiklet yolları, kaldırımlar, banketler, park alanları ve diğer yol kenarı tesisleri yolun ayrı bölümlerini oluşturabilir ve farklı trafik kurallarına tabi olabilir.

71. Sokak

Bir sokak, yerleşim veya yapılaşmış bir alanda evlere, işletmelere, okullara, mağazalara ve diğer mülklere veya faaliyet alanlarına erişim sağlayan yoldur. Sokaklar sürücüler, bisikletliler ve yayalar dâhil olmak üzere genellikle çeşitli yol kullanıcıları tarafından paylaşılır.

Bir sokakta taşıt yolu, kaldırımlar, bisiklet tesisleri, park yerleri, toplu taşıma durakları ve diğer altyapılar bulunabilir. Hız sınırları, öncelik kuralları, park kısıtlamaları ve izin verilen yol kullanıcıları yerel trafik işaretlerine, yol tasarımına ve düzenlemelere bağlıdır.

72. Yol çukuru

Bir yol çukuru, aşınma, hava koşulları, su, tekrarlanan trafik yükleri veya yol kaplamasının bozulması nedeniyle yol yüzeyinde oluşan delik veya çöküntüdür. Yol çukurları boyut ve derinlik bakımından büyük farklılık gösterebilir ve zamanla oluşabilir ya da don, şiddetli yağmur veya yoğun araç trafiği sonrasında büyüyebilir.

Yol çukurları direksiyon hâkimiyetini, frenlemeyi ve araç dengesini etkileyebilir ve lastiklere, jantlara veya süspansiyon parçalarına zarar verebilir. Sürücüler ilerideki yolu gözlemlemeli, hızlarını yol koşullarına göre ayarlamalı ve hasarlı yol yüzeyleriyle karşılaştıklarında ani veya tehlikeli manevralardan kaçınmalıdır.

73. Özel yol

Bir özel yol, özel mülkte bulunan ve kullanımı sahibi veya işletmecisi tarafından kontrol edilen ya da sınırlandırılan yoldur. Evler, işletmeler, sanayi tesisleri, çiftlikler, otoparklar veya özel olarak yönetilen diğer mülklere hizmet verebilir.

Özel yol tamamen halka kapalı olabilir veya yalnızca sakinlere, müşterilere, çalışanlara, ziyaretçilere ya da diğer yetkili kullanıcılara açık olabilir. Normal karayolu trafik kurallarının uygulanıp uygulanmadığı yalnızca arazinin kime ait olduğuna değil, yolun hukuki statüsüne ve halka açık olup olmamasına bağlıdır.

74. Patika

Bir patika, yayalar ve izin verilen yerlerde diğer yol kullanıcıları veya küçük araçlar için tasarlanmış nispeten dar bir güzergâhtır. Patikalar kentsel alanlardan, kırsal alanlardan, parklardan, ormanlardan geçebilir veya diğer yollar arasında uzanabilir. Bu güzergâhlar kaplamalı ya da kaplamasız olabilir.

Bir patika mutlaka yaya yolu veya bisiklet yolu ile aynı değildir. Hangi yol kullanıcılarının kullanmasına izin verildiği, hukuki statüsüne, genişliğine, trafik işaretlerine ve yerel düzenlemelere bağlıdır.

75. Partikül madde

Partiküller veya partikül madde (PM), havada asılı bulunan çok küçük katı parçacıklar veya sıvı damlacıklardır. Karayolu trafiğinde partikül emisyonları araç egzozu, fren aşınması, lastik aşınması ve yol yüzeyi aşınmasından ve geçen trafiğin kaldırdığı tozdan kaynaklanabilir.

Partikül madde genellikle parçacık boyutuna göre sınıflandırılır. PM10, çapı yaklaşık 10 mikrometreye kadar olan parçacıkları; PM2.5 ise yaklaşık 2,5 mikrometreye kadar olan daha ince parçacıkları ifade eder. Araç emisyon standartları, partikül filtreleri ve hava kalitesi önlemleri bu kirleticilere maruz kalmayı azaltmak için kullanılır.