Trafik işaretleriNorveç
Trafik kuralları
Norveç
26. Park diski
Park diski, park süresinin sınırlı olduğu bir alanda aracın park edildiği zamanı göstermek için kullanılan araçtır. Sürücü diski gerekli varış saatine ayarlar ve araç içinde açıkça görülecek şekilde yerleştirir.
Park diski sistemleri mavi bölgelerde veya diğer süre sınırlı park alanlarında yaygın olarak kullanılır. İzin verilen park süresi, çalışma saatleri ve diskin ayarlanma yöntemi ulusal veya yerel kurallara ve mevcut trafik işaretlerine bağlıdır.
27. Geri gitme
Geri gitme, aracı geriye doğru sürmek anlamına gelir. Park ederken, dar bir alandan çıkarken veya ileri hareketin pratik olmadığı durumda aracı yeniden konumlandırırken yaygın olarak kullanılır.
Geri gitmeden önce sürücü aynaları ve kör noktaları kontrol etmeli, aracın çevresine dikkatle bakmalı ve arkasındaki alanın boş olduğundan emin olmalıdır. Arka görüş çoğu zaman sınırlı olduğundan geri gitme yavaş yapılmalı ve yalnızca gerekli olduğu kadar sürdürülmelidir.
28. Binicilik
Binicilik, at binmeyi ve atlar ile binicileri içeren faaliyetleri ifade eder. Karayolu trafiğinde binici veya atlı, sağlanan kurallar ve altyapıya bağlı olarak yolları, at yollarını veya özel olarak belirlenmiş güzergâhları kullanabilir.
Atlara ve binicilere yaklaşan sürücüler hızını azaltmalı, yeterli mesafe bırakmalı ve hayvanı korkutabilecek ani gürültü veya hareketlerden kaçınmalıdır. Biniciler de kendileri için geçerli trafik kurallarına uymalıdır.
29. Yerleşim yeri sınırı
Yerleşim yeri sınırı, karayolu trafiği açısından yapılaşmış veya kentsel alanın başladığı ya da sona erdiği sınırdır. Genellikle yer adı veya yerleşim yeri işaretiyle belirtilir ve şehir içi hız sınırları, park kuralları veya başka kısıtlamalar gibi belirli trafik kurallarının başladığı ya da sona erdiği noktayı gösterebilir.
Trafikle ilgili yerleşim yeri sınırı bir şehir veya belediyenin idari sınırıyla mutlaka tamamen örtüşmez. Hukuki anlamı ülkede kullanılan trafik işaretleri ve kurallara bağlıdır.
30. Plaka
Bir plaka, diğer adıyla tescil plakası veya araç plakası, yetkili tescil makamı tarafından bir araca verilen benzersiz tescil tanımlayıcısını gösteren plakadır. Aracın tescil, trafik denetimi, vergilendirme, sigorta ve park kontrolü gibi amaçlarla tanımlanmasını sağlar.
Plakaların görünümü, biçimi, yerleşimi ve gerekli sayısı ülkeye ve araç kategorisine göre değişir. Sürücüler gerekli plakaların doğru şekilde takılmış, açıkça görülebilir ve okunaklı olmasını sağlamalı ve plaka kaybolduğunda, çalındığında, hasar gördüğünde veya değiştirildiğinde yerel kurallara uymalıdır.
31. Şarj istasyonu
Bir şarj istasyonu, bir elektrikli veya şarj edilebilir hibrit aracın bataryasının elektrik kaynağına bağlanarak şarj edilebildiği bir veya daha fazla şarj noktasına sahip yerdir. Şarj istasyonları kamu yolları boyunca, otoparklarda, hizmet alanlarında veya özel mülkte bulunabilir.
Şarj yerleri şarj olan araçlara ayrılmış olabilir ve park kısıtlamalarına, süre sınırlarına, ödeme gerekliliklerine veya diğer koşullara tabi olabilir. Sürücüler konumdaki trafik işaretlerine, park kurallarına ve şarj talimatlarına uymalıdır.
32. Tehlikeler
Bir genel tehlike uyarı işareti, yol kullanıcılarını daha özel bir uyarı işaretiyle gösterilmeyen ilerideki bir tehlike konusunda uyarır. Belirli tehlike, uyarı işaretiyle birlikte yerleştirilen ek levha, metin, sembol veya başka bir göstergeyle açıklanabilir.
Sürücüler dikkatlerini artırmalı, ilerideki yolu gözlemlemeli ve hızlarını tehlikenin niteliğine ve çevre koşullarına göre ayarlamalıdır. İşaretin tam görünümü ve tehlikenin nasıl belirtildiği ülkeye göre değişir; bu nedenle yol kullanıcıları yerel trafik işaretlerine ve kurallarına uymalıdır.
33. Kamyon
Bir kamyon, esas olarak yük taşımak için tasarlanmış motorlu araçtır. Kamyonlar nispeten küçük dağıtım araçlarından, uzun mesafeli yük taşımacılığında kullanılan büyük ağır yük araçlarına ve çekici-römork kombinasyonlarına kadar değişir.
Kamyonlar genellikle binek otomobillerden daha büyük, daha ağır ve manevrası daha yavaş olduğundan dönüş ve frenleme için daha fazla alana ihtiyaç duyar ve daha büyük kör noktalara sahip olabilir. Aracın ağırlığına ve ülkeye bağlı olarak özel hız, şerit kullanımı, sollama ve erişim kuralları uygulanabilir.
34. Otobüs
Bir otobüs, genellikle toplu taşıma, okul taşımacılığı, özel taşımacılık veya başka bir yolcu hizmeti kapsamında yollarda birden fazla yolcu taşımak için tasarlanmış motorlu araçtır. Otobüsler genellikle otomobillerden daha fazla yolcu kapasitesine sahiptir ve oturan yolcuları, ayakta yolcuları veya her ikisini taşımak üzere tasarlanabilir.
Otobüsler için sürücü belgesi, yolcu kapasitesi, hız sınırları, emniyet kemerleri, otobüs şeritleri, duraklar ve yolcu bindirme konusunda özel kurallar uygulanabilir. Otobüs ve yolcu otobüslerinin hukuki sınıflandırması ve bunlara uygulanan kurallar ülkeye göre değişir; bu nedenle sürücüler ve yolcular yerel trafik düzenlemelerine uymalıdır.
35. Polis
Polis, kanunları uygulamak, kamu güvenliğini sağlamak ve karayolu trafiğini etkileyebilecek durumları yönetmekle görevli kamu makamıdır. Trafikte polis memurları araçları kontrol edebilir, trafik kurallarını uygulayabilir, kazaları araştırabilir, trafiği yönlendirebilir ve acil durumlara müdahale edebilir.
Yol kullanıcıları polis memurlarının veya diğer yetkili trafik görevlilerinin verdiği hukuka uygun talimatlara uymalıdır. Yerel hukuka bağlı olarak polis talimatları geçici olarak trafik ışıklarının, trafik işaretlerinin veya normal trafik düzeninin önüne geçebilir.
36. Ambulans
Bir ambulans, acil tıbbi yardım sağlamak veya hastaları sağlık kuruluşlarına ya da sağlık kuruluşları arasında taşımak için donatılmış ve kullanılan araçtır. Ambulanslarda tıbbi ekipman ve taşıma sırasında tedavi sağlayabilecek eğitimli personel bulunabilir.
Acil müdahale sırasında ambulans uyarı ışıkları ve siren kullanabilir ve belirli trafik kurallarından özel öncelik veya muafiyet elde edebilir. Diğer yol kullanıcıları acil durum araçları için yerel kurallara uymalı, yeterli alan açmalı ve geçişlerini engellememelidir.
37. Taksi
Bir taksi, yolcuları ücret karşılığında taşımak için kullanılan ve genellikle yolcunun seçtiği noktalar arasında bireysel veya küçük grup yolculukları sağlayan araçtır. Taksi hizmetleri belirlenmiş taksi duraklarından çalışabilir, yoldan yolcu alabilir veya telefon ya da dijital platform üzerinden rezerve edilebilir.
Taksiler genellikle özel işaretler, tavan levhaları, plakalar veya yerel taksi izinleri ile tanınır. Ruhsatlandırma, ücret ve işletme kuralları ülkeye ve şehre göre değişir.
38. Avrupa emisyon standardı
Genellikle Euro standardı olarak adlandırılan Avrupa emisyon standardı, araçların ve motorlarının yaydığı kirleticiler için belirlenen sınırları temel alan Avrupa araç sınıflandırmasıdır. Euro 4, Euro 5 ve Euro 6 gibi birbirini izleyen standartlar, azot oksitler, partikül madde, karbon monoksit ve hidrokarbonlar gibi kirleticiler için giderek daha sıkı şartlar getirmiştir.
Bir aracın Euro standardı tip onayı kapsamında belirlenir ve araç kategorisi, yakıt türü ve onaylandığı sırada geçerli emisyon mevzuatı gibi etkenlere bağlıdır. Euro standartları yetkili makamlar tarafından düşük emisyon bölgelerine erişimi belirlemek için de kullanılabilir; ancak yerel erişim kuralları ülkeye ve şehre göre değişir.
39. Yol çukuru
Bir yol çukuru, aşınma, hava koşulları, su, tekrarlanan trafik yükleri veya yol kaplamasının bozulması nedeniyle yol yüzeyinde oluşan delik veya çöküntüdür. Yol çukurları boyut ve derinlik bakımından büyük farklılık gösterebilir ve zamanla oluşabilir ya da don, şiddetli yağmur veya yoğun araç trafiği sonrasında büyüyebilir.
Yol çukurları direksiyon hâkimiyetini, frenlemeyi ve araç dengesini etkileyebilir ve lastiklere, jantlara veya süspansiyon parçalarına zarar verebilir. Sürücüler ilerideki yolu gözlemlemeli, hızlarını uyarlamalı ve hasarlı yol yüzeyleriyle karşılaştıklarında ani veya tehlikeli manevralardan kaçınmalıdır.
40. Patika
Bir patika, yayalar ve izin verilen yerlerde diğer yol kullanıcıları veya küçük araçlar için tasarlanmış nispeten dar bir güzergâhtır. Patikalar kentsel alanlardan, kırsaldan, parklardan, ormanlardan veya diğer yollar arasında geçebilir ve kaplamalı ya da kaplamasız olabilir.
Bir patika mutlaka yaya yolu veya bisiklet yolu ile aynı değildir. Hangi yol kullanıcılarının kullanmasına izin verildiği, hukuki statüsüne, genişliğine, trafik işaretlerine ve yerel düzenlemelere bağlıdır.
41. Partikül madde
Partiküller veya partikül madde (PM), havada asılı bulunan çok küçük katı parçacıklar veya sıvı damlacıklardır. Karayolu trafiğinde partikül emisyonları araç egzozu, fren aşınması, lastik aşınması ve yol yüzeyi aşınmasından ve geçen trafiğin kaldırdığı tozdan kaynaklanabilir.
Partikül madde genellikle parçacık boyutuna göre sınıflandırılır. PM10, çapı yaklaşık 10 mikrometreye kadar olan parçacıkları; PM2.5 ise yaklaşık 2,5 mikrometreye kadar olan daha ince parçacıkları ifade eder. Araç emisyon standartları, partikül filtreleri ve hava kalitesi önlemleri bu kirleticilere maruz kalmayı azaltmak için kullanılır.
42. Hava kirliliği
Hava kirliliği, havada insan sağlığına, çevreye veya ekosistemlere zarar verebilecek yoğunlukta gazlar, parçacıklar veya başka maddelerin bulunmasıdır. Karayolu trafiği egzoz emisyonlarının yanı sıra fren aşınması, lastik aşınması ve yol tozu gibi egzoz dışı kaynaklarla da hava kirliliğine katkıda bulunur.
Trafikle ilişkili önemli kirleticiler arasında azot oksitler, partikül madde, karbon monoksit ve uçucu organik bileşikler bulunur. Bazı kirleticiler doğrudan araçlardan yayılırken bazıları atmosferde kimyasal tepkimelerle oluşabilir. Araç emisyon standartları, daha temiz teknolojiler ve trafik yönetimi önlemleri bu emisyonları azaltmak için kullanılır.
43. Yoğun saatler
Yoğun saatler, çok sayıda insanın işe, okula veya diğer düzenli hedeflere gidip gelmesi nedeniyle yolların ve toplu taşıma ağlarının özellikle yüksek talep yaşadığı dönemdir. Genellikle iş günlerinde sabah ve öğleden sonra sonu veya akşam saatlerinde görülür.
Yoğun saat trafiği sıkışıklığa, daha düşük hızlara, daha uzun yolculuklara ve sık dur-kalklara yol açabilir. Sürücüler güvenli takip mesafesini korumalı, sabırlı olmalı, değişen trafik koşullarını öngörmeli ve geçici veya dinamik trafik yönetimi önlemlerine uymalıdır.
44. Trafik mevzuatı
Trafik mevzuatı, insanların kamuya açık yolları nasıl kullanacağını düzenleyen kanun, yönetmelik ve trafik kurallarının bütünüdür. Sürücüler, bisikletliler, yayalar ve diğer yol kullanıcıları için kurallar belirler ve öncelik, hız, sollama, park, trafik ışıkları, trafik işaretleri ve yol işaretlemeleri gibi konuları kapsar.
Trafik mevzuatı ülkeler arasında ve bazen bölgeler arasında farklılık gösterir. Her yol kullanıcısının, bu kurallar kendi ülkesindekilerden farklı olsa bile seyahat ettiği yerde geçerli kuralları bilmesi ve uygulaması beklenir.
45. Yol oluğu
Bir yol oluğu, yağmur suyunu toplayıp drenajlara veya diğer tahliye sistemlerine yönlendiren, yol veya sokağın kenarındaki dar kanaldır. Genellikle taşıt yolu ile bordür arasında bulunur ve beton, kaldırım taşı veya yol yüzeyinin bir bölümüyle oluşturulabilir.
Yol oluğu esas olarak bir drenaj unsurudur, trafik şeridi değildir. Su, döküntü, drenaj açıklıkları veya bozuk yüzeyler içerebileceğinden yol kullanıcıları olukların yakınında dikkatli olmalıdır.
46. Yük bisikleti
Bir yük bisikleti, geleneksel bir bisikletle normalde taşınabilecekten daha fazla yük, çocuk veya başka büyük eşyaları taşımak için tasarlanmış bisiklettir. Yük bisikletleri sürücünün önünde veya arkasında bir kutu ya da platform, uzatılmış arka taşıyıcı veya çok tekerlekli bir tasarım kullanabilir.
Yük bisikletleri tamamen sürücünün gücüyle çalışabilir veya elektrikli pedal desteği ile donatılabilir. İzin verilen boyutları, yolcu kapasiteleri, bisiklet yollarını kullanımları ve elektrikli destek sınırları yerel trafik ve araç düzenlemelerine bağlıdır.
47. Ormancılık aracı
Bir ormancılık aracı, ormancılık ve orman yönetimi ile ilgili işler için tasarlanmış, donatılmış veya uyarlanmış araçtır. Makine çekmek, kereste taşımak, ekipman taşımak veya hasat, taşıma ya da orman arazisinin bakımı gibi işlemleri yapmak için kullanılabilir.
Ormancılık araçları traktörleri, özel kendinden tahrikli makineleri, römorkları ve değiştirilebilir ekipmanları içerebilir. Tescil, sürücü belgesi şartları, azami hız, yol erişimi ve teknik gereklilikleri aracın hukuki sınıflandırmasına ve yerel trafik düzenlemelerine bağlıdır.
48. İnşaat aracı
Bir inşaat aracı, inşaat, yol çalışmaları, kazı, kaldırma veya malzeme taşıma ile ilgili işler için tasarlanmış veya uyarlanmış araç ya da hareketli makinedir. Ekskavatörler, yükleyiciler, buldozerler, yol silindirleri, mobil vinçler, damperli kamyonlar ve beton mikserleri buna örnektir.
İnşaat araçları boyut, hız ve hukuki sınıflandırma açısından büyük farklılık gösterir. Bazıları normal karayolu araçlarıyken diğerleri esas olarak şantiyelerde kullanılmak üzere tasarlanmış özel makinelerdir. Kamu yollarında seyahat ederken geçerli tescil, sürücü belgesi, aydınlatma, boyut, ağırlık, hız ve trafik kurallarına uymalıdırlar.
49. Yarı römorklu çekici
Bir yarı römorklu çekici, esas olarak yük taşımak için kullanılan bir çekici ve yarı römork kombinasyonudur. Yarı römork çekiciye, ağırlığının önemli bir bölümü tamamen kendi tekerlekleri yerine çekici tarafından taşınacak şekilde bağlanır.
Yarı römorklu çekiciler uzun mesafeli yük taşımacılığında yaygın olarak kullanılır ve konteyner, soğutulmuş ürün, sıvı, dökme malzeme veya diğer yükleri taşıyabilir. Sürücü belgeleri, azami boyut ve ağırlıklar, hız sınırları, şerit kullanımı, sollama, yükleme ve sürüş ile dinlenme süreleri konusunda özel kurallar uygulanabilir.
50. Troleybüs
Bir troleybüs, enerjisini normalde araç üzerine monte edilmiş akım alıcıları aracılığıyla havai elektrik hatlarından alan elektrikli otobüstür. Tramvaydan farklı olarak troleybüs normal yol tekerlekleri üzerinde gider ve raylar tarafından yönlendirilmek yerine sürücüsü tarafından yönlendirilir.
Troleybüsler genellikle toplu yolcu taşımacılığında kullanılır ve otobüs şeritlerini, durakları ve diğer toplu taşıma altyapısını kullanabilir. Bazı modern troleybüslerde ayrıca havai hatlara bağlı kalmadan kısa mesafeler gidebilmelerini sağlayan bataryalar veya yardımcı güç sistemleri bulunur.
