Trafik işaretleriYeni Zelanda

26. Yol çalışmaları

Yol çalışmaları, yol üzerinde veya yanında yapılan inşaat, bakım, onarım veya denetim faaliyetleridir. Yol düzenini, şerit genişliklerini, hız sınırlarını, önceliği, izin verilen yönleri ve yaya veya bisikletli tesislerini geçici olarak değiştirebilir.

Sürücüler geçici işaretlere, trafik ışıklarına, bariyerlere, yol çizgilerine ve yetkili personelin talimatlarına uymalıdır. Hızlarını azaltmalı, takip mesafesini artırmalı ve dar şeritlere, duran trafiğe, çalışanlara, makinelere ve güzergâhtaki ani değişikliklere hazırlıklı olmalıdır.

27. Yan rüzgâr

Yan rüzgâr, hareket yönüne yandan esen ve aracı yana itebilen veya dengesini etkileyebilen rüzgârdır. Güçlü ya da ani rüzgâr darbeleri özellikle motosikletler, bisikletler, karavanlar, römorklar ve yüksek gövdeli araçlar için tehlikelidir. Sürücüler hızını azaltmalı, direksiyonu sıkı ama rahat tutmalı ve diğer yol kullanıcılarıyla daha fazla mesafe bırakmalıdır. Köprülerde, açık yollarda, büyük araçları geçerken veya korunaklı alanlardan çıkarken özel dikkat gerekir; çünkü rüzgâr kuvvetindeki ani değişim aracı beklenmedik biçimde hareket ettirebilir.

28. Yükseklik sınırı

Yükseklik sınırı, toplam yüksekliği belirtilen değeri aşan araçların bir yol kesimine, köprüye, tünele, geçide veya başka yapıya girmesini ya da geçmesini yasaklar. Araç yüksekliğine yük ve üstüne takılı tüm ekipman dâhildir.

Yüksek araç sürücüleri aracın tam yüksekliğini bilmeli, ön uyarıları dikkate almalı ve gerektiğinde alternatif güzergâh kullanmalıdır. Yalnızca görsel tahmine güvenmemeli veya güvenli açıklık belirsizse bir yapının altından geçmeye çalışmamalıdır.

29. Bir sonraki kavşakta öncelik

Bir sonraki kavşakta öncelik, belirli bir yolda ilerleyen sürücülerin bir sonraki kavşakta kesişen yollardan gelen trafiğe göre öncelikli olduğu anlamına gelir. Öncelik düzeni normal olarak hem öncelikli trafiğe hem de yol vermesi gereken trafiğe bakan işaretlerle gösterilir.

Sürekli ana yoldan farklı olarak bu öncelik yalnızca belirtilen kavşakta geçerlidir. Sürücüler yine dikkatle yaklaşmalı ve trafik ışıklarına, yetkili görevlilere, geçitlere, dönüş kurallarına ve diğer geçerli işaretlere uymalıdır.

30. Trafik ışıkları

Trafik ışıkları, yol kullanıcılarının ne zaman ilerleyebileceğini, durmaya hazırlanması gerektiğini veya durmaya devam etmesi gerektiğini düzenlemek için renkli ışıklar, oklar veya semboller kullanır. Belirli yönler, şeritler, yayalar, bisikletliler veya toplu taşıma araçları için ayrı sinyaller bulunabilir.

Yeşil ışık yalnızca güzergâh açıksa ve hareket başka bakımdan da yasal ise ilerlemeye izin verir. Yol kullanıcıları yine öncelik kurallarına, dönüş yasaklarına, şerit çizgilerine ve yetkili trafik görevlilerinin talimatlarına uymalıdır.

31. Yaya ışıkları

Yaya ışıkları, yayaların ne zaman yolu geçmeye başlayabileceğini düzenleyen trafik sinyalleridir. Normal olarak geçişe başlamayı yasaklayan kırmızı duran kişi ve geçişe izin veren yeşil yürüyen kişi figürü gösterir.

Yanıp sönen sinyal veya geri sayım, izin verilen geçiş süresinin sona erdiğini bildirebilir. Yayalar gereksiz gecikmeden geçmeli; dönen sürücüler dikkatli kalmalı ve yasal olarak geçişe başlamış yayaların güvenli biçimde geçişini tamamlamasına izin vermelidir.

32. Yol işaretlemeleri

Yol işaretlemeleri, yol kullanıcılarını düzenlemek, yönlendirmek veya bilgilendirmek için yol yüzeyine uygulanan çizgiler, semboller, oklar, kelimeler veya diğer işaretlerdir. Trafik şeritlerini ve karşı yönleri ayırabilir, araçların nerede durması veya yol vermesi gerektiğini gösterebilir, yaya ve bisiklet geçitlerini işaretleyebilir ve belirli yol kullanıcılarına ayrılmış alanları belirtebilir.

Yol kullanıcıları her yol işaretlemesinin anlamına uymalı ve bunu geçerli trafik işaretleri, sinyaller ve kurallarla birlikte değerlendirmelidir. Renkler, desenler ve hukuki anlamlar ülkeler arasında değişebilir.

33. Park etme

Park etme, trafik koşulları veya başka acil bir zorunluluk nedeniyle yalnızca kısa süreli durmak yerine aracı bir yerde belirli süre hareketsiz bırakmak anlamına gelir. Birçok ülke park etmeyi, yolcu bindirmek veya indirmek ya da mal yüklemek veya boşaltmak için yapılan kısa duruştan ayırır; ancak kesin yasal tanım değişir.

Park etme trafik işaretleri, yol çizgileri, park bölgeleri ve yerel düzenlemelerle izinli, kısıtlı, ayrılmış, süreli veya yasak olabilir. Sürücüler tehlike veya gereksiz engel oluşturmadan park etmeli ve ödeme, izin, araç kategorisi veya azami park süresi gibi koşullara uymalıdır.

34. Engelli park yeri

Engelli parkı, geçerli uygunluk şartlarını karşılayan engelli kişiler için ayrılmış park yerlerini ve park haklarını ifade eder. Ayrılmış yerler normal olarak uluslararası tekerlekli sandalye sembolüyle belirtilir ve yakındaki tesislere daha kolay erişim sağlamak için konumlandırılır.

Engelli park yerinin kullanılması genellikle geçerli engelli park izni veya kartı gerektirir. İzin normal olarak belirli bir araca değil uygun kişiye aittir ve yalnızca o kişi aracı kullanırken veya araçta yolculuk ederken kullanılabilir.

35. Geri gitme

Geri gitme, aracı geriye doğru sürmek anlamına gelir. Park ederken, dar bir alandan çıkarken veya ileri hareketin pratik olmadığı durumda aracı yeniden konumlandırırken yaygın olarak kullanılır.

Geri gitmeden önce sürücü aynaları ve kör noktaları kontrol etmeli, aracın çevresine dikkatle bakmalı ve arkasındaki alanın boş olduğundan emin olmalıdır. Arka görüş çoğu zaman sınırlı olduğundan geri gitme yavaş yapılmalı ve yalnızca gerekli olduğu kadar sürdürülmelidir.

36. U dönüşü

U dönüşü, aracın ters yönde ilerlemek üzere dönmesi manevrasıdır. Normal olarak yolun bir bölümünü kesmeyi ve aracın geldiği yöne bakacak şekilde yeniden trafiğe girmeyi içerir.

U dönüşü yapmadan önce sürücü çevredeki trafiği, yayaları ve bisikletlileri kontrol etmeli, gerektiğinde sinyal vermeli ve manevrayı güvenli tamamlamak için yeterli görüş ve alan bulunduğundan emin olmalıdır. U dönüşleri trafik işaretleriyle veya belirli yol türlerinde yasaklanabilir.

37. Turistik yer

Bir turistik yer, ziyaretçilerin kültürel, tarihî, eğlence, doğa veya dinlenme amacıyla gidebileceği ilgi çekici bir yerdir. Anıtlar, kaleler, müzeler, manzara noktaları, eğlence parkları ve diğer önemli destinasyonlar buna örnektir.

Turistik yerler, yolcuların hedefi bulmasına yardımcı olan turistik işaretler veya yön işaretleri ile gösterilebilir. Kullanılan renkler, semboller ve gösterilen turistik yer türleri ülkeye göre değişir.

38. Şarj istasyonu

Bir şarj istasyonu, bir elektrikli veya şarj edilebilir hibrit aracın bataryasının elektrik kaynağına bağlanarak şarj edilebildiği bir veya daha fazla şarj noktasına sahip yerdir. Şarj istasyonları kamu yolları boyunca, otoparklarda, hizmet alanlarında veya özel mülkte bulunabilir.

Şarj yerleri şarj olan araçlara ayrılmış olabilir ve park kısıtlamalarına, süre sınırlarına, ödeme gerekliliklerine veya diğer koşullara tabi olabilir. Sürücüler konumdaki trafik işaretlerine, park kurallarına ve şarj talimatlarına uymalıdır.

39. Tehlikeler

Bir genel tehlike uyarı işareti, yol kullanıcılarını daha özel bir uyarı işaretiyle gösterilmeyen ilerideki bir tehlike konusunda uyarır. Belirli tehlike, uyarı işaretiyle birlikte yerleştirilen ek levha, metin, sembol veya başka bir göstergeyle açıklanabilir.

Sürücüler dikkatlerini artırmalı, ilerideki yolu gözlemlemeli ve hızlarını tehlikenin niteliğine ve çevre koşullarına göre ayarlamalıdır. İşaretin tam görünümü ve tehlikenin nasıl belirtildiği ülkeye göre değişir; bu nedenle yol kullanıcıları yerel trafik işaretlerine ve kurallarına uymalıdır.

40. Bisikletli

Bir bisikletli, bisiklete binen ve onu kontrol eden kişidir. Bisikletliler yol kullanıcısıdır ve birçok ülkede bisikletler hukuken araç olarak kabul edilir; bu nedenle bisikletliler, bisiklet kullanımına özgü kurallarla birlikte diğer sürücülere uygulanan trafik kurallarının çoğuna uymak zorundadır.

Bisikletliler zorunlu olduğu yerlerde belirlenmiş bisiklet tesislerini kullanmalı, trafik işaret ve sinyallerine uymalı ve öngörülebilir ve güvenli şekilde sürmelidir. Yol üzerindeki konum, geçiş önceliği, ekipman ve bisiklet kullanımına izin verilen alanlara ilişkin kesin kurallar ülkeye göre değişir.

41. Otobüs

Bir otobüs, genellikle toplu taşıma, okul taşımacılığı, özel taşımacılık veya başka bir yolcu hizmeti kapsamında yollarda birden fazla yolcu taşımak için tasarlanmış motorlu araçtır. Otobüsler genellikle otomobillerden daha fazla yolcu kapasitesine sahiptir ve oturan yolcuları, ayakta yolcuları veya her ikisini taşımak üzere tasarlanabilir.

Otobüsler için sürücü belgesi, yolcu kapasitesi, hız sınırları, emniyet kemerleri, otobüs şeritleri, duraklar ve yolcu bindirme konusunda özel kurallar uygulanabilir. Otobüs ve yolcu otobüslerinin hukuki sınıflandırması ve bunlara uygulanan kurallar ülkeye göre değişir; bu nedenle sürücüler ve yolcular yerel trafik düzenlemelerine uymalıdır.

42. Polis

Polis, kanunları uygulamak, kamu güvenliğini sağlamak ve karayolu trafiğini etkileyebilecek durumları yönetmekle görevli kamu makamıdır. Trafikte polis memurları araçları kontrol edebilir, trafik kurallarını uygulayabilir, kazaları araştırabilir, trafiği yönlendirebilir ve acil durumlara müdahale edebilir.

Yol kullanıcıları polis memurlarının veya diğer yetkili trafik görevlilerinin verdiği hukuka uygun talimatlara uymalıdır. Yerel hukuka bağlı olarak polis talimatları geçici olarak trafik ışıklarının, trafik işaretlerinin veya normal trafik düzeninin önüne geçebilir.

43. Ambulans

Bir ambulans, acil tıbbi yardım sağlamak veya hastaları sağlık kuruluşlarına ya da sağlık kuruluşları arasında taşımak için donatılmış ve kullanılan araçtır. Ambulanslarda tıbbi ekipman ve taşıma sırasında tedavi sağlayabilecek eğitimli personel bulunabilir.

Acil müdahale sırasında ambulans uyarı ışıkları ve siren kullanabilir ve belirli trafik kurallarından özel öncelik veya muafiyet elde edebilir. Diğer yol kullanıcıları acil durum araçları için yerel kurallara uymalı, yeterli alan açmalı ve geçişlerini engellememelidir.

44. Yol çukuru

Bir yol çukuru, aşınma, hava koşulları, su, tekrarlanan trafik yükleri veya yol kaplamasının bozulması nedeniyle yol yüzeyinde oluşan delik veya çöküntüdür. Yol çukurları boyut ve derinlik bakımından büyük farklılık gösterebilir ve zamanla oluşabilir ya da don, şiddetli yağmur veya yoğun araç trafiği sonrasında büyüyebilir.

Yol çukurları direksiyon hâkimiyetini, frenlemeyi ve araç dengesini etkileyebilir ve lastiklere, jantlara veya süspansiyon parçalarına zarar verebilir. Sürücüler ilerideki yolu gözlemlemeli, hızlarını uyarlamalı ve hasarlı yol yüzeyleriyle karşılaştıklarında ani veya tehlikeli manevralardan kaçınmalıdır.

45. Patika

Bir patika, yayalar ve izin verilen yerlerde diğer yol kullanıcıları veya küçük araçlar için tasarlanmış nispeten dar bir güzergâhtır. Patikalar kentsel alanlardan, kırsaldan, parklardan, ormanlardan veya diğer yollar arasında geçebilir ve kaplamalı ya da kaplamasız olabilir.

Bir patika mutlaka yaya yolu veya bisiklet yolu ile aynı değildir. Hangi yol kullanıcılarının kullanmasına izin verildiği, hukuki statüsüne, genişliğine, trafik işaretlerine ve yerel düzenlemelere bağlıdır.

46. Partikül madde

Partiküller veya partikül madde (PM), havada asılı bulunan çok küçük katı parçacıklar veya sıvı damlacıklardır. Karayolu trafiğinde partikül emisyonları araç egzozu, fren aşınması, lastik aşınması ve yol yüzeyi aşınmasından ve geçen trafiğin kaldırdığı tozdan kaynaklanabilir.

Partikül madde genellikle parçacık boyutuna göre sınıflandırılır. PM10, çapı yaklaşık 10 mikrometreye kadar olan parçacıkları; PM2.5 ise yaklaşık 2,5 mikrometreye kadar olan daha ince parçacıkları ifade eder. Araç emisyon standartları, partikül filtreleri ve hava kalitesi önlemleri bu kirleticilere maruz kalmayı azaltmak için kullanılır.

47. Hava kirliliği

Hava kirliliği, havada insan sağlığına, çevreye veya ekosistemlere zarar verebilecek yoğunlukta gazlar, parçacıklar veya başka maddelerin bulunmasıdır. Karayolu trafiği egzoz emisyonlarının yanı sıra fren aşınması, lastik aşınması ve yol tozu gibi egzoz dışı kaynaklarla da hava kirliliğine katkıda bulunur.

Trafikle ilişkili önemli kirleticiler arasında azot oksitler, partikül madde, karbon monoksit ve uçucu organik bileşikler bulunur. Bazı kirleticiler doğrudan araçlardan yayılırken bazıları atmosferde kimyasal tepkimelerle oluşabilir. Araç emisyon standartları, daha temiz teknolojiler ve trafik yönetimi önlemleri bu emisyonları azaltmak için kullanılır.

48. Yoğun saatler

Yoğun saatler, çok sayıda insanın işe, okula veya diğer düzenli hedeflere gidip gelmesi nedeniyle yolların ve toplu taşıma ağlarının özellikle yüksek talep yaşadığı dönemdir. Genellikle iş günlerinde sabah ve öğleden sonra sonu veya akşam saatlerinde görülür.

Yoğun saat trafiği sıkışıklığa, daha düşük hızlara, daha uzun yolculuklara ve sık dur-kalklara yol açabilir. Sürücüler güvenli takip mesafesini korumalı, sabırlı olmalı, değişen trafik koşullarını öngörmeli ve geçici veya dinamik trafik yönetimi önlemlerine uymalıdır.

49. Trafik mevzuatı

Trafik mevzuatı, insanların kamuya açık yolları nasıl kullanacağını düzenleyen kanun, yönetmelik ve trafik kurallarının bütünüdür. Sürücüler, bisikletliler, yayalar ve diğer yol kullanıcıları için kurallar belirler ve öncelik, hız, sollama, park, trafik ışıkları, trafik işaretleri ve yol işaretlemeleri gibi konuları kapsar.

Trafik mevzuatı ülkeler arasında ve bazen bölgeler arasında farklılık gösterir. Her yol kullanıcısının, bu kurallar kendi ülkesindekilerden farklı olsa bile seyahat ettiği yerde geçerli kuralları bilmesi ve uygulaması beklenir.

50. İki yönlü trafik

İki yönlü trafik, araçların aynı yol veya taşıt yolu üzerinde karşıt yönlerde seyretmesine izin verildiği anlamına gelir. Karşıt trafik akımları yol çizgileriyle, orta refüjle veya daha dar yollarda hiçbir fiziksel ayırıcı olmadan ayrılabilir.

İki yönlü bir yolda sürücüler yerel trafik kurallarının gerektirdiği tarafta kalmalı, karşıdan gelen araçların farkında olmalı ve özellikle sollama, dönüş veya dar kesimlerden geçiş sırasında dikkatli olmalıdır.